Skip to content

Người nghèo ở Hà nội – Kết luận

Tháng Mười Hai 11, 2012

Bài này đã  lên trang ở Tạp chí  Văn Hóa Nghệ An số ra ngày 10.01.2013

Vài phát biểu của người dịch thay lời kết luận

Người nghèo không chỉ có ở các nước đang phát triển. Ngay cả ở Tây Âu, ở Mỹ cũng còn nhiều người nghèo. Định nghĩa sự nghèo khó là một định nghĩa đầy chi tiết nếu không nói là phức tạp :

1. Nói tới mức nghèo, chuyên viên kinh tế và xã hội nghĩ ngay tới ngưỡng 50% của lợi tức bậc trung (revenu médian tức là mức lợi tức của phân nửa dân tình – 50% dân chúng có lợi tức thấp hơn ngưỡng đó còn 50% dân còn lại có lợi tức cao hơn mức đó . Lợi tức bậc trung khác lợi tức bình quân trung bình) Ở Pháp hoặc Bỉ chẳng hạn, mức nghèo là khoảng 800-900 euros/tháng/ người. Định nghĩa như thế, tỉ lệ người nghèo ở Bỉ có khi lên đến 10-15% dân số.

2. Định nghĩa căn bản nhất : người nghèo là người mà các nhu cầu tối thiểu không được thỏa mãn : ăn no, có áo mặc, có nhà ở, được săn sóc sức khỏe, có trường cho con học,... Khảo cứu của Singapore đã nghiên cứu phần lớn là theo định nghĩa này. Tất cả các câu hỏi của khảo sát bao gồm các khía cạnh của những nhu cầu tối thiểu ấy.

3.Ở Việt Nam cũng phân biệt hộ nghèo và hộ cận nghèo,

Bộ lao động-thương binh và xã hội xây dựng danh sách các hộ nghèo dựa trên mức nghèo khổ là  653,000 đồng (US$ 32.65) cho mỗi người mỗi tháng trong khu vực đô thị và dưới 400,000 VND (US$ 20) trong các khu vực nông thôn (năm 2011).

đủ điều kiện”như thế thì sẽ được hưởng các “quyền lợi” dành cho người “nghèo”

4. Ngân hàng Quốc tế định nghĩa mức nghèo khi lợi tức kém hơn 2 đô la Mỹ/mỗi ngày/một người cho các nước đang phát triển.

Như vậy mức nghèo luật định ở VN thấp hơn mức đưa ra bởi Ngân hàng Quốc tế.

Dù sao đi nữa, những con số đó không đủ đễ nói lên khó khăn hay thuận tiện của người nghèo trong cuộc sống hằng ngày. Các con số cũng không chú ý đến những điều kiện di trú hay nhập cư ông Loh và cộng sự nhấn mạnh ở điểm đại đa số các người nhập cư ở Hà nội vẫn còn « thường trú » ở quê nhà nên không được hưởng các dịch vụ dành cho dân Hà nội nghèo, tạo thêm một bất bình đẳng.

5. Nhưng hiện trạng xã hội của những người nghèo không chỉ ở những nhu cầu cơ sở cần phải được thỏa mãn. Cảm nhận của người trong cuộc – tức là những người nghèo – cũng rất quan trọng.

Vì nghèo là nghèo đối với sự sống, đối với quyền làm người. Chứ không phải ở mức một con số lợi tức hay thu nhập.

Chính vì những cảm nhận, cái khả năng tự định nghĩa của người nghèo, ... quan trọng nên nghiên cứu của Singapore đi hỏi thực tiển, điều tra, thu thập dữ kiện trực tiếp từ phía người nghèo.Tổ chức ATM đặt tựa đề cho nghiên cứu về người nghèo ở Hà nội là "Trao quyền cho người nghèo" -    Quyền được tiếp cận các dịch vụ cần thiết cho cuộc sống, quyền được đào tạo để có chuyên môn nghề nghiệp hầu mưu sinh, quyền được học hỏi để tự lập,...

6. Vấn đề bất bình đẳng cũng rất quan trọng. Bảo rằng Việt Nam đã bước vào nhóm các quốc gia có thu nhập “trung bình”, đã thoát khỏi nhóm các nước nghèo chỉ là một cách tính theo các con số bổ đồng. Chưa có thống kê nào cho biết một cách xác đáng số phần trăm người nghèo tại nước ta. Nếu có thì các thống kê đưa ra các tỉ số người nghèo chỉ khoảng 4% hay 5%, tức là hoàn toàn xa sự thật. Các viện Thống kê cần làm việc rõ ràng hơn là thế.

Nghiên cứu của Singapore chỉ hạn chế trên một số người nghèo ở Hà nội. Dĩ nhiên là nghiên cứu này giúp ta có nhiều dữ kiện để hiểu hơn hiện tượng nghèo khó. Phần thứ 3 của nghiên cứu cũng đưa ra những kịch bản có thể trong tương lai. Các nhà quản lý có thể dựa trên đó mà tìm những chính sách hữu hiệu.

Một trong những nguyên nhân của sự tăng trưởng số người nghèo khó ở Hà nội là độ nhanh của phát triển đô thị : nhiều người từ thôn quê ra Hà nội với ước vọng sống tốt hơn. Phải tìm giải pháp cho người nghèo đô thị là một cần kíp.

Thế nhưng muốn giải quyết tình trạng người nghèo ở Hà nội phải đồng thời nghiên cứu về người nghèo ở thôn quê và tìm cách quản lý thích ứng để, trong ngắn hạn, họ không tiếp tục đổ dồn về các thành phố và trong dài hạn, nâng cao mức sống của toàn dân.

Phát triển bền vững đòi hỏi phải nghĩ tới yếu tố nhân bản. Đó là vấn đề phát triển con người. Việt Nam có chỉ số phát triển con người (Indice de Développement Humain – IDH) đứng hạng 128 trên 187 – tức là còn cần nhiều cố gắng để bảo vệ tất cả các công dân, trong đó có người nghèo.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

From → Xã hội học

Đã đóng bình luận.