Skip to content

Phân tích hiện tượng viết blog

Tháng Năm 2, 2013

Bài này đã đăng ở đây :

http://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/phan-tich-hien-tuong-viet-blog-725695.htm

Weblog hay sổ tay trên mạng là một hiện tượng bùng nổ từ hơn mươi năm nay. Những blog này có đủ thể loại. Từ nhật ký cá nhân, viết chuyện trời mưa trời nắng. Đến những blog chính trị và triết lý. Một số nhà văn viết blog. Một số khoa học gia hay nhà giáo cũng vậy. Trên trang nhà của những người này là các tác phẩm của họ.

Nhà tâm lý học Rosanna Guadagno và đồng sự (Đại học Alabama, Mỹ) đã nghiên cứu trên 363 sinh viên bằng một bảng điều tra và một số câu hỏi trắc nghiệm về tâm lý.

Kết quả, khoản 20 % trong số này thường xuyên viết blog, phân nửa họ dùng tên thật. Thành phần nam và nữ tương đối như nhau. Họ tự cho là cởi mở trước tiến bộ kỷ thuật.

Nhưng số sinh viên nữ viết blog thường chưa có bạn trai. Viết blog hầu như là một phương tiện để giải quyết vấn đề cô đơn. Tình cảm của các nữ sinh viên này thường bất ổn hơn. Có thể vì đó họ hay trải lòng trên trang blog và viết ra những điều thầm kín của cuộc sống riêng tư.

Trong khi đó, các nam sinh viên trong nghiên cứu thường dùng diễn đàn của mình để viết những đề tài về chính trị hay về kỷ thuật.

Nghiên cứu này không cho ta thấy những điều mới nhưng ít nhất nghiên cứu khẳng định rằng tâm lý nam giới và nữ giới khác nhau, họ dùng blog như một phương tiện mới để thể hiện mình và những điều họ thể hiện, một lần nữa trùng hợp với những khác biệt về tâm lý nam-nữ mà ta đã biết.

Dĩ nhiên, cần nhiều nghiên cứu khác, trên những nhóm dùng blog khác, để xem trong chừng mực nào các kết luận của nghiên cứu này có giá trị đại đồng.

Tài liệu dẫn :

Guadagno R. E., Okdie B. M., C.A. Eno, « Who blogs ? Personality predictors of blogging », Computers in Human Behavior, vol. XXIV, n° 5,  tháng 9,  2008.

Một nghiên cứu khác, của giáo sư xã hội học Sébastien Rouquette (Đại học Blaise Pacal, Pháp), đi vào định phẩm để tìm hiểu những động cơ sâu xa của những người viết blog, tìm hiểu và phân tích những cảm nhận của họ về những phản ứng mà họ nhận được trên mạng từ độc giả.

Phương pháp :

20 phỏng vấn sâu những người viết blog tiếng Pháp (Pháp, Thụy sĩ, Canada) từ 18 tới 58 tuổi, 2/3 là nữ 1/3 nam, giai cấp khác nhau, Phỏng vấn trong thời điểm tháng chín tới tháng chạp năm 2007. Các đối tượng phỏng vấn được lựa chọn dựa trên các thể loại của blog để ít nhất nghiên cứu bao gồm được nhiều loại blog khác nhau.

Phỏng vấn sâu mới biết được những động cơ nào là chính khiến cá nhân viết blog. Lại hiểu được cếu trúc liên hệ giữa các động cơ hay sự tiến hóa trong suy nghĩ của cá nhân với thời gian hay do phản ứng của độc giả gây ra, …

Đồng thời, phỏng vấn sâu mới cho thấy những nghịch lý có thể có, những giằng co tâm lý của người viết blog vì nhiều khi, để trả lời những câu hỏi của một bảng điều tra, các đối tượng chỉ cho những câu trả lời ngắn gọn, hợp thời hợp cảnh chứ không thành thật, không cho thấy hệ thống của các biểu tượng tiềm ẩn làm cho họ đi tới hành động.

Kết quả của nghiên cứu ?

1. Động cơ nào để viết blog ?

Ông Sébastien Rouquette phân biệt bốn loại :

a. để lên tiếng nói như làm nhân chứng. Cuộc sống giàu sự kiện, viết ra diễn tả là ghi lại chứng tích của xã hội ý thức đó như một bổn phận, cái mà có nhà nhân học gọi là ký ức tập thể

b. để trải lòng trong đó có cả khả năng sáng tạo. Kinh nghiệm riêng nhưng có thể có ích cho người khác. Người viết blog chưa là văn sĩ nhưng tập tành viết văn, …

c. cho ý kiến. Như người đi qua đường, thấy việc bất bình thì nói.

d. viết để trả lời nhu cầu cá nhân, cần phát biểu. Khả năng làm câu viết thành văn ở đây được xem như một việc sáng tạo, có giá trị. Nhất là khi chủ nhân các blog nhận được lời bình khen hay đồng thuận của người đọc.

2. Lợi ích của việc viết blog đối với các chủ blogs ?

  • Blog là nơi mà chủ nhân của blog, người viết, trải lòng những gì có thể. Ở đây tiếng Pháp dùng chữ «extime» – cái riêng tư bộc lộ được – để đối ngược lại với chữ «intime» – cái riêng tư phải giữ cho mình.

  • Bản thể của người viết blog như được tăng giá trị, vì đối thoại được với người lạ, vì được người lạ trả lời hay bình luận vì khám phá ra rằng ý tưỡng của mình có người đồng tình, …

  • Người viết hoàn toàn chủ động về nội dung của các bài viết, về hình ảnh mình đồng ý lựa chọn cho lên blog

  • Khi viết, chủ nhân blog phải rèn luyện trau chuốt cách cấu trúc, lập luận của mình để cho sáng sủa hơn, để dễ hiểu hơn và để nhận được sự đồng tình của người đọc. Trong chừng mực đó, người viết blog thu thập được kinh nghiệm viết lách và cho thiên hạ thấy một hình ảnh tích cực về cái «tôi» hay «bản ngã».

Tài liệu dẫn :

Rouquette S., Les blogs «extimes» : analyse sociologique de l’interactivité des blogs. Tic & Société. Vol. 2, n° 1, 2008.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

From → Xã hội học

Đã đóng bình luận.