Skip to content

Giải Nobel Vật lý 2013

Tháng Mười 9, 2013

Viện Hàn Lâm Thụy Điển vừa công bố hôm qua, 8.10.2013, tên hai nhà bác học của giải Nobel về Vật lý: Peter Higgs và François Englert .

“Lý thuyết vật lý được xướng danh năm nay là một phần trọng tâm của vật lý hạt giải thích cách cấu thành của thế giới ta sống” – hạt của Chúa hay hạt Higgs.

Nhà khoa học Anh, Peter Ware Higgs, sinh năm 1929, nguyên là giáo sư Đại học Edimburgh, Anh Quốc. Từ những năm 1960, ông suy nghĩ về lý thuyết của những khối lượng.

Nhà khoa học Bỉ François Englert, sinh năm 1932, giáo sư Đại học Bruxelles từ năm 1967. Trước đó, cùng với giáo sư Robert Brout ở Đại học Cornell (Mỹ ) ông cũng nghiên cứu về khối lượng, từ đầu những năm 1960, nhưng hai ông chưa công bố vì còn một số nghi vấn.

Hai ông đăng bài báo đầu tiên về lý thuyết này năm 1964 (Broken Symmetry and the Mass of Gauge Vector Mesons) giải thích những phương thức phá vỡ sự đối xứng – boson scalaire – và giải thích tại sao một số hạt có khối lượng trong khi một số hạt khác thì không có.

Như thế hai ông đi trước Peter Higgs một khoảng ngắn. Và họ cùng hợp tác sau đó.

Hai nhà khoa học Englert et Higgs nghĩ rằng khoảng trống không không thể hiện hiện hữu, ngay cả khi vũ trụ có vẻ trống không – vì khoảng trống không đó, vô hình, nhưng được lấp đầy bởi một khối lượng – khối lượng Higgs ra đời giải thích cho ta biết tại sao mọi thứ ở chung quanh ta đều có một khối lượng.

Khối lượng Boson và sau đó hạt Higgs được xem như là giải thích căn bản nhất của vật thể. Nó giải thích tại sao vũ trụ hiện hữu như chúng ta biết hiện thời

Hội đồng giải Nobel tuyên bố hôm qua “Chúng ta đã không hiện hữu nếu không có khái niệm boson này”.

Đáng lý ra hạt Boson phải được gọi là hạt Brout-Englert-Higgs nhưng giáo sư Robert Brout đã qua đời năm 2011. Trước báo chí hôm qua, ông Englert nói ông rất tiếc là ông Brout không còn sống để nhận vinh dự này.

ENGLERT-HIGGS

Trong ảnh, bên trái là ông François Englert, bên phải ông Peter Higgs. Hình chụp vào tháng bảy 2012 ở Trung tâm Châu Âu nghiên cứu hạt – CERN – ở Genève (Ảnh: bản quyền CERN ).

……..

Trước ông Englert, nước Bỉ đã được mười giải Nobel

Bác sĩ Jules Bordet, người sáng lập Viện Pasteur của Bruxelles và đã khám phá ra vi trùng gây bệnh ho gà, Nobel về Y năm 1919.

Sau đó là Corneille Heymans, năm 1938 cũng Nobel Y, cho những khám phá về vai trò của đai động mạch trong sự hô hấp

Hai Bác sĩ Christian de Duve et Albert Claude, năm 1974. Ông de Duve, cho các công trình nghiên cứu về lysosome và peroxysome. Ông Claude, vốn là giám đốc Viện Bordet, nỗi tiếng về các công trình thượng tầng cấu trúc của tế bào.

Giải Nobel về Chimie, ông Ilya Prigogine đã nhận năm 1977. Nhà khoa học gốc Nga này đã nghiên cứu về tính không thể trở lại trạng thái ban đầu – bất hồi tố trong sinh học và trong vật lý học

Bỉ đã được nhiều giải Nobel Hòa Bình

Viện Luật Quốc tế năm 1904,

.Cựu Thủ tướng Auguste Beernaert năm 1909, khi ông khởi xướng, đầu tiên trên thế giới, cho ra đời những luật xã hội

.Ông Henri La Fontaine, Nobel Hòa bình năm 1913, người đã góp phần sáng lập Trụ sở quốc tế thường trực cho Hòa Bình.

Cha sở Père Dominique Pire  suốt đời tận tụy với những người tị nạn, ông đã sáng lập Đại học Hòa Bình và Đảo Hòa Bình và đã nhân giải Nobel năm 1958.

Ngoài ra,  ta cũng phải nhắc tới Maurice Maeterlinck, người tiền phong trong phong trào trừu tượng và giải Nobel về Văn chương năm 1911.

.

Ông Englert mang về cho Bỉ giải Nobel thứ 11. Chỉ riêng cho Đại Học ULB của Bruxelles, ông là giải Nobel thứ tư của Đại học này.

Thành thực chúc mừng ông Englert và ông Higgs.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

Đã đóng bình luận.