Skip to content

Về bảng xếp hạng các Đại học của Leiden

Tháng Ba 19, 2014

Có nhiều bảng xếp hạng các Đại học, trong đó bảng của Đại học Giao thông Thượng Hải và bảng của Times Higher Education là hai bảng thường được trích dẫn nhất.Tôi thích bảng xếp hạng của Leiden vì nó chỉ dựa trên những công bố khoa học. Nếu phải dựa trên những giải Nobel hay truyền thống lâu đời của các Đại học thì Đại học Việt Nam khó mà chen chân …

Đại học Leiden vừa công bố bảng xếp hạng 2014 các Đại học thế giới.

http://www.universityrankings.ch/results?ranking=Leiden&region=World&year=2014&q=

từ đó xin ghi vội vài điều về khả năng các trường Đại học Việt Nam có mặt trong top 500 toàn cầu cho vài năm tới.

.

Trong top 500 của bảng xếp hạng này, có 7 trong 12 Đại học Bỉ. Đại học Liège là Đại học đứng hạng 288 dù rằng đối với tôi, đó là nơi tôi đã học, làm việc, yêu thương … từ mấy chục năm qua.

1. Ta không thể phủ nhận giá trị của bảng xếp hạng. Tuy là cách xếp hạng này không cho ta giá trị tổng thể của các Đại học. Ít nhất, cách xếp hạng này khá trung thực và khách quan với các chỉ tiêu mà họ dùng. Các chỉ tiêu này là :

Chỉ số trích dẫn trung bình

Chỉ số trích dẫn trung bình chuẩn hoá

Tỉ lệ 10% cao nhất của các bài báo so với các ấn phẩm tương tự trên thế giới

Dựa trên chỉ tiêu số bài báo công bố và số trích dẫn tức là trực tiếp đánh giá sự góp phần của một Đại học trong quá trình nghiên cứu tìm tòi và khám phá khoa học, làm giàu cho khoa học. Có ảnh hưởng đến khoa học thế giới nói chung. Đó là khái niệm «tác động» – impact-

2. Đại học ở Việt Nam nói chung còn ở giai đoạn truyền kiến thức khoa học (và chưa truyền tốt ), chứ chưa tích cực đi vào nghiên cứu, chưa công bố nhiều, chưa có tác động đến khoa học toàn cầu … Chính vì thế nên còn cần nhiều thời gian để có thể có vị trí cao trong một bảng xếp hạng quốc tế theo các tiêu chỉ này.

Muốn đi tới nghiên cứu, trước nhất phải nắm vững vốn liếng hiểu biết khoa học hiện thời. Tức là các Đại học phải dạy tốt, thật tốt để «cho ra lò» một số sinh viên vững vàng và hăng say đi vào nghiên cứu xa và sâu hơn. Phải từ bỏ cách «đọc chép» và «chép dán» vì đó là những khuôn mẫu ràng buộc (cách học của thời lều chõng ngày xưa, trung thành tuyệt đối với sách dạy của thánh hiền), không cho phép bật nẩy sáng tạo tự tin, đó là chưa nói tới vấn đề đạo đức tôn trọng sở hữu trí tuệ trong việc chép dán !

3. Mặc dù vậy, cũng xin nhân cơ hội này, xướng lên những chủ đề có thể là những «mỏ vàng» cho nghiên cứu, trong lĩnh vực khoa học xã hội, gần xa với chuyên môn của tôi.

. Tâm linh người Việt trong quá trình toàn cầu hóa, từ Khổng Phật giáo qua chủ nghĩa xã hội và qua kinh tế thị trường .

. Văn hóa nông dân và sự đô thị hoá

. Cấu trúc xã hội, quá khứ, hiện trạng, chiều hướng tương lai qua các tiêu chỉ như lợi tức, quen biết xã hội, gia đình, bằng cấp, nghề nghiệp, tuổi tác, giới tính

. Cấu trúc và sinh hoạt của gia đình ở Việt Nam, từ gia đình cội rể đến gia đình hạt nhân.

. Vị trí của người phụ nữ trong xã hội, từ truyền thống, qua chiến tranh và trong kinh tế thị trường.

Và còn nhiều đề tài nữa.

Việt Nam là một phòng thí nghiệm lớn cho xã hội học. Nắm cơ hội, ta có thể góp phần tích cực cho khoa học này cho thế giới. Muốn vậy, ta phải ngưng suy nghĩ rằng xã hội học chỉ nằm gọn trong lý thuyết Mác Lê hay giao nghiên cứu xã hội học cho những người không chuyên môn. Hiện tình xã hội học trong nước, so với xã hội học Âu Tây, ta cần vùng lên để bắt kịp đà tiến triển hầu có thể gây impact cho toàn cầu.

4. Đồng thời với xã hội học, tôi tin rằng các chuyên gia của các ngành khác cũng có rất nhiều ý tưởng cho các nghiên cứu có thể góp phần tích cực cho cơ ngơi khoa học toàn cầu. Đẩy mạnh nghiên cứu sâu sắc, đăng trình các nghiên cứu đó, chúng ta sẽ sánh vai cùng với các Đại học trên thế giới.

5. Trong dấu ngoặc và để khôi hài một tí, nếu với hơn 4100 Đại học như ở Mỹ mà chỉ có 127 vào top 500 thì không hẳn là một thành quả vĩ đại (xin lỗi, họ vĩ đại không ở số lượng mà ở chất lượng, chỉ có 127 trong 4100 Đại học Mỹ lọt vào top 500 nhưng họ chiếm gần hết các vị trí đầu bảng ! ).

Điều nói đùa chơi này để một lần nữa lập lại : xếp hạng Đại học là một chuyện, nhưng chuyện chính vẫn là kiểm định, đánh giá Đại học để Đại học thực thi tốt sứ mạng của mình, giúp cho giới trẻ đi sống vào thế kỉ XXI với tri thức, biết suy nghĩ, biết hành động tử tế.

Việc phát triển Đại học, cũng như việc cải tổ cả nền giáo dục nói chung, cũng xin nhắc lại, là điều kiện tối cần thiết cho phát triển bền vững. Từ hai mươi năm nay, chúng ta đã phát triển, rất tốt, nhưng đa phần là bán đất đai, nông sản, tài nguyên thô, vật dụng sản xuất không cần chuyên môn, … Đất đai có giới hạn, tài nguyên có ngày cũng sẽ cạn, đó là chưa nói đến những khai thác vội vàng làm ô nhiểm môi trường, … Đã đến lúc ta cần ngồi lại xem phải tiếp tục phát triển bền vững như thế nào trong 30, 50 năm tới hầu mang no ấm và chất lượng sống cho toàn dân và cho những thế hệ con cháu ta.

Tôi không duy tâm linh, không nói «muốn là được», nhưng đầu năm, ta thường tự đưa ra những phấn đấu để năm này tốt hơn năm trước. Biết đâu lần này cải tổ giáo dục sẽ thành công.

Nguyễn Huỳnh Mai

Addendum

Về đánh giá và xếp hạng Đại học, có thể xem thêm ở đây, hai bài đăng trên Dân Trí từ năm 2011

http://dantri.com.vn/dien-dan/cuoc-chay-dua-xep-hang-cac-dai-hoc-542869.htm

http://dantri.com.vn/dien-dan/tra-loi-nhung-cau-hoi-cu-the-ve-danh-gia-dai-hoc-543661.htm

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.