Skip to content

Simone de Beauvoir : Khổ sở trong tình yêu ?

Tháng Ba 21, 2014

Xin xem phần I ở đây:

https://huynhmai.org/2013/03/05/simone-de-beauvoir-nguoi-dau-don-va-kho-so/

.

Sự đau khổ trong tình yêu ?

Chính qua tác phẩm cuối cùng (Lettres aux Castor et à quelques autres – Thư gửi Castor và vài người khác, NXB Galimard, 1983), tập trung những bức thư của Sartre và được xuất bản sau khi Sartre qua đời, Simone de Beauvoir cho thấy sự phức tạp của đời sống tình cảm của bà với Sartre. Vì Sartre công khai tình yêu với nhiều phụ nữ. Nói khác đi, Simone de Beauvoir gặp nhiều thăng trầm trong tình yêu.

Vốn là người khai quang cho nữ quyền, cho sự bình đẳng với nam giới và nhất là không lệ thuộc vào nam giới, Simone de Beauvoir từ chối liên hệ hôn nhân, bà từ chối kết hôn với Jean Paul Sartre mặc dù ông đã nhiều lần khẩn khoản và mặc dù trên thực tế, ông là bến tựa cho bà trong hầu như suốt đời bà – hầu như suốt đời, ta sẽ trở lại sau cho vài chi tiết.

Để không lệ thuộc ? Thế nhưng Simone de Beauvoir vẫn bị lệ thuộc vào Jean-Paul Sartre và vào tình ái – một sự lệ thuộc nhẹ nhàng và rất «đạo đức» theo định nghĩa của luân lý cổ truyền. Một sự lệ thuộc cho cả hai bình diện, vừa xã hội vừa tri thức. Bà giữ vai trò người vợ của Jean-Paul Sartre và hi sinh cho ông cũng như phần đông phụ nữ ở thế hệ của bà – những người phụ nữ nấp bóng sau chồng.

Phụ nữ mạnh, có cái đầu suy nghĩ nhưng trong đời, bà được đưa đẩy bởi những bức thư tình mà Sartre viết cho bà mỗi tuần, ngay cả trong lúc trong chiến tranh, lúc Sartre bị bắt làm tù binh của Đức quốc xã. Simone de Beauvoir được nuôi dưỡng bởi tiếng «Castor» (“con rái cá”, dịch từ chữ beauvoir tiếng Anh ) mà Sartre dùng để gọi bà một cách thân yêu. Bà theo trường phái hiện sinh của Sartre. Bà tháp tùng Sartre đi thăm Liên xô, Tàu cộng, Cuba. Cuộc đời bà cũng có ý nghĩa hơn với những cuốn phim về  Sartre. Về mặt tình cảm tâm lý và xã hội, bà cũng không thoát ảnh hưởng của Sartre ngay cả khi Sartre qua đời (Bà mất sau Sartre 6 năm ). Bằng chứng là bà tiếp tục cho xuất bản những tác phẩm của Sartre.

Cả trên phương diện văn chương , mỗi tác phẩm bà viết đều được Sartre đọc lại và góp ý.

Mẹ đẻ của «giới tính thứ nhì», chống đối và đưa đầy yêu sách để giải phóng phụ nữ nhưng trong quan hệ với Sartre, bà vẫn giữ vai trò của …giới tính thứ hai truyền thống. Bà bảo rằng «Sartre là người đầy sáng tạo, tôi chỉ là người đi theo» trong một cuộc phỏng vấn.

Khách quan mà nói, Sartre là một triết gia và nhà văn vĩ đại thật, Bằng cớ, ông được giiải Nobel Văn chương năm 1964 và là một trong hai người duy nhất từ chối giải này (người thứ nhì là Lê Đức Thọ – giải Nobel Hòa bình 1973) trong lịch sử giải Nobel .

Simone de Beauvoir nói «tôi chỉ là người đi theo» và trong đời bà đã sống như thế, nép sau bóng Jean-Paul Sartre. Vì một lý do giản dị: bà vốn được giáo dục từ nhỏ bởi xã hội, bởi hoàn cảnh, bởi thời đại. Bà đã «theo đúng chuẩn» dù đã lên tiếng chống một số chuẩn!

Nhưng chính cái áp đặt xã hội này làm bà khổ. Bà muốn tự giải phóng, bình đẳng với nam giới và đưa sự giải phóng bình đẳng này tới cho tất cả phụ nữ, Nhưng bà chưa áp dụng được cho bản thân mình.

Độc lập về kinh tế so với Sartre là thành công thiết thực của bà. Và có thể đó là độc lập lớn nhất mà bà tạo được đối với người bạn đời hay là độc lập duy nhất ? Sartre có lần bảo rằng liên hệ giữa ông và Simone de Beauvoir là một liên hệ tự do và bình đẳng tuyệt đối. Tự do, chắc chắn rồi. Bình đẳng về phương diện kinh tế cũng đúng. Nhưng bình đẳng về mặt xã hội thì có lẻ phải còn xem lại.

Con người của lý trí, của cái đầu hay một phụ nữ đầy tình cảm ? Simone de Beauvoir thuộc về loại đàn bà thứ nhì. Bà lệ thuộc vào trái tim như rất nhiều phụ nữ khác, bà diễn tả những lời nồng nàn, với người tình Nelson Algren, yêu một cách đam mê (trong Thư cho Nelson Agren, tác phẩm xuất bản bởi con gái nuôi của bà, sau ngày bà qua đời).

Ta biết là bà đã sống gần nửa thế kỷ với Sartre với nhiều mối tình khác bên cạnh.

Trước nhất phải kể Claude Lanzmann, một tác giả, nhà báo và nhà làm phim, vốn là bạn thân của Sartre. Bà đã sống với Lanzmann sáu năm (1952-1959 trong khi vẫn giữ liên hệ với Sartre). Sau đó, chính Lanzmann là điểm tựa tinh thần cho bà khi Sartre qua đời (năm 1980) dù Lanzman vào thời điểm này đã lấy vợ.

Nhưng chưa hết, trước đó, 1947, trong một chuyến đi Mỹ, bà gặp nhà văn Nelson Algren và dù đã từ chối lời cầu hôn của ông này, bà đã sang Mỹ sống một thời gian với Nelson, tiếp tục trao đổi thư từ, những thư tình, với ông trong nhiều năm  (1947-1964). Mười bảy năm. Hơn 300 bức thư bà viết cho ông Nelson, sau này, được con gái nuôi của bà cho xuất bản Lettres à Nelson Algren, NXB Gallimard, 1997.

Trong một thư, đề ngày 19.7.1948 bà giải thích với Nelson rằng Em yêu anh. Không có tình yêu nào lớn hơn tình yêu em dành cho anh, em sẽ rất hạnh phúc nếu được sống với anh, cho tới lúc ngày cuối của đời em, ở New York, ở Chicago hay ở Paris nhưng Sartre cần em…

Khi Simone de Beauvoir mất, bà được chôn chung mộ với Jean Paul Sartre nhưng với cái nhẩn của Nelson Algren ở ngón tay. Và người đưa bà đến nơi yên nghỉ cuối cùng là Claude Lanzmann.

Trước Nelson Agren, bà đã yêu Jacques-Laurent Bost (một mối tình ba năm 1937-1940 với các đam mê của tuổi trẻ – bà gần 30 tuổi trong khi Jacques-Laurent Bost, một nhà báo, trước là học trò của Sartre, lúc ấy  mới 21 tuổi).

Năm 2005, Sylvie Le Bon, con nuôi của Beauvoir cho xuất bản Correspondance croisée (NXB Gallimard), gần một ngàn trang thư qua thư lại giữa họ trong những năm căng thẳng trước Thế chiến thứ II, Một mối tình nóng bỏng. Chiến tranh đã ngăn chia họ. Những luật lệ xã hội khiến họ không tiếp tục đi cùng đường với nhau.

Sau này Jacques Laurent Bost cưới Olga Kosackiewcz – Olga đã có lúc là người tình của Sartre –

Cuộc sống tình cảm của Simone de Beauvoir và Jean-Paul Sartre thật rất là phức tạp – với những người trong một vũ trụ gần như khép kín vì họ lần lượt là người tình của nhau .

Như thế, Simone de Beavoir có bốn người đàn ông trong đời bà. Giữa … thanh thiên bạch nhật. Cả bốn người nàyquen biết nhau và các cuộc tình được chấp nhận trong luật «minh bạch» giữa Sartre và Beauvoir. Sartre là người tình cần thiết, Algren người tình sâu đậm, Lanzmann người bạn tri kỷ hay  người tình của cảm thông và Bost một mối tình thời trẻ với bối cảnh chiến tranh.

Chung thủy với Sartre là một chung thủy xã hội và tri thức. Hai người danh chính ngôn thuận xuất hiện trước công chúng, đi du lịch cùng nhau, đi thăm Che Guevara hay Fidel Castro cùng nhau, … vì họ chia sẻ cùng nhau chung một ý thức hệ, chung một triết lý, họ làm việc với nhau cho tờ báo Les temps Modernes và họ đọc bản thảo của nhau trước khi xuất bản.

Tình ái với Simone de Beauvoir còn là tình ái ở số nhiều, nhiều người tình và kể cả đồng tính luyến ái.

Thật vậy, bà có những liên hệ «đặc biệt» với một cô bạn  Elisabeth Zara thời còn đi học và với một số học trò nữ trong đó có Sylvie Le Bon.

Đồng ái luyến tính được bà dùng như một phương thức để tránh hay thoát sự thống trị của nam giới.

Sau này bà đã nhận cô Sylvie Le Bon làm con nuôi và để lại cho cô trọn gia tài văn chương cũng như những của cải của bà.

.

Lý tưỡng suốt đời, bà đã cần nhiều mối tình đẹp, Có người nói “tôi cần tình yêu như cần thở”, Simone de Beauvoir cần trung thành với Sartre như cần một giải pháp giải phóng. Nhưng bà đã sống với Claude Lanzmann trong suốt sáu năm, yêu Nelson Algren với hết cả ruột gan và đồng thời liên hệ luyến ái với Jacques-Laurent Bost và nhiều bạn gái khác.

Sự đi tìm kiếm tình yêu, liên tục suốt cả đời, yêu nhiều người cùng lúc, … có thể hiểu được như một sự đau khổ, chưa thỏa mản, … nên cho tới giờ chót, bà vẫn là người đi tìm tình yêu,…

Nguyễn Huỳnh Mai

Tài liệu tham khảo:

  • Simone de Beauvoir, Lettres à Nelson Algren – Un amour transatlantique 1947-1964, texte établi, traduit de l’anglais et annoté par Sylvie Le Bon de Beauvoir, NXB Gallimard, 1997.
  • Simone de Beauvoir, Jacques-Laurent Bost, Correspondance croisée 1937-1940, édition établie, présentée et annotée par Sylvie Le Bon de Beauvoir, NXB Gallimard, 2004.
  • The Patagonian Hare: A Memoir,  Claude Lanzmann. NXB Atlantic, 2012.
  • Claudine Monteil, Les Amants de la Liberté, Sartre et Beauvoir dans le siècle, NXB Calmann-Lévy, 1999.
  • Pierre Tevanian et Sylvie Tissot, Les mots sont importants. NXB Libertlia, 2010. 
Advertisements

From → Tạp ghi

Đã đóng bình luận.