Skip to content

Anh Lê Thành Khôi và giáo dục

Tháng Chín 13, 2014

Lê Thành Khôi et l’éducation – un “comment”  que j’ai envoyé aujourd’hui à Hocthenao.

Ensuite, Hocthenao l’édite en article:

http://hocthenao.vn/2014/09/19/le-thanh-khoi-giao-duc-va-van-hoa-nguyen-huynh-mai/

 

.

Để tiếp lời giới thiệu của gs Phan Huy Lê và để thêm … mắm thêm muối, trong khung cảnh của trang Học thế nào, xin có vài dòng về anh Lê Thành Khôi và việc học.

1. Chuyện học, trong mắt của anh Lê Thành Khôi, là chuyện gắn liền với với văn hóa.

Mà nói tới văn hóa, ta không xa và không độc lập với lịch sử. Thế là việc học – học ở trường hay học ở ngoài đời – biến đổi khác nhau tùy dân tộc, tùy hoàn cảnh địa lý, tùy các phương thức sản xuất, tùy hệ thống triết lý, chính trị xã hội, … Lại phải biến chuyển tùy theo bản thể của người đi học.

Đọc L’éducation: culture et société – Giáo dục: văn hóa và xã hội  (NXBLa Sorbonne, 1991) – của anh Lê thành Khôi ta sẽ khám phá ra rằng muốn giải thích sự thành công hay thất bại của một nền giáo dục ta phải nhìn xa hơn một chút chứ không thể nào chỉ mô tả hay phê bình chương trình hoặc/và phương pháp sư phạm.

2. Nhiều người trong chúng ta tin rằng giáo dục là một trong những chìa khóa của phát triển. Anh Khôi nhìn rộng hơn nữa. Anh kết hợp ba vế: Văn hóa, Sự sáng tạo và Phát triển. Như vậy thì dạy học phải là dạy làm sao cho mỗi một trong các trò của ta có trí sáng tạo, có khả năng đặt vấn đề – phát triển chẳng hạn – và khả năng tìm phương thức giải quyết vấn đề bằng sáng tạo chứ không phải chỉ theo mẫu nào khác.

Trong quyển Culture, créativité et développement (NXB L’Harmattan, 1992),  anh Khôi phê bình các khái niệm đặc thù văn hóa, tính nội tại hay cái bản thể, … Anh bàn tiếp theo về chủ nghĩa quốc gia của Gandhi, về quan niệm «quân đội nhân dân» của Hồ Chí Minh, …để gợi ý rằng phát triển quốc gia là một vấn đề phải đi từ gốc rễ văn hóa lịch sử

3. Chuyện giáo dục với anh Khôi là một chuyện đã bắt đầu từ năm 1967, với luận án anh trình về «L’industrie de l’enseignement» – Công nghiệp giáo dục – , xuất bản sau đó bởi NXB Les Editions de Minuit.

Với anh, giáo dục là một công nghệ và như bất cứ ngành kỷ nghệ nào, ta phải sản xuất ra những sản phẫm tốt nhất, nhanh nhất và với giá thành nhỏ nhất.

Sau này OCDE xem luận án của anh như quyển sách tiên phong cho cách tính kết quả của giáo dục – không những chỉ những kết quả sư phạm mà còn là kết quả kinh tế.

4. Gần đây nhất, năm 2001, ở tuổi 78, anh Lê Thành Khôi cho xuất bản bộ sách gồm hai quyển Education et Civilisation – Giáo dục và văn minh – (NXB UNESCO) hơn một nghìn trang, gần như là một bách khoa toàn thư của việc Học và Dạy trên thế giới, trong quá khứ và cho hiện tại.

Bình hai quyển của bộ sách này, một thanh tra giáo dục người Pháp, ông Pierre-Louis Gauthier,  kết luận: «Đó là công trình của một người tử tế, nhân chứng và diễn viên giáo dục của thời đại ông, trên bình diện toàn cầu».

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

Đã đóng bình luận.