Skip to content

Cô giáo mầm non

Tháng Mười 26, 2014
Một lớp mầm non đi dạo với cô giáo ở Tallinn

Một lớp mầm non đi dạo với cô giáo ở Tallinn. Nếu bấm chuột vào hình để phóng to ảnh lên, ta sẽ thấy các cháu cùng nắm vào một sợi dây gai để … không bị lạc và để đi cùng một tốc độ  (ảnh M. Poirrier)

L’institutrice maternelle, son rôle, sa formation.

.

Nếu phải kể chuyện đời tư thì tôi chưa bao giờ dạy mẫu giáo. Nhưng suốt đời tôi tranh đấu bảo vệ giáo dục mầm non – vài lần tôi đã nghiên cứu về các cô giáo mầm non, tôi đã có dịp làm việc với những thanh tra mầm non và tham dự vài hội nghị về phương pháp giáo dục cho trẻ  3-6 tuổi.

Chúng ta thường giữ những kỷ niệm đẹp về trường mẫu giáo: học hát, học vẽ, học múa, đi dạo trong rừng, chơi với bạn, với cô giáo. Trường mầm non là gia đình thứ nhì, là nơi thương yêu, chưa phải học thật và chưa có kỷ luật gò bó.

Từ ba tới sáu tuổi, ở trường mầm non, các cháu có tiềm năng hấp thụ rất cao, để tiếp nhận những nền tảng cho quá trình học sau này. Học nói, học quan sát và tiếp cận, học sống với người khác là ba cái học căn bản của các cháu ở độ tuổi này.

Trường mầm non là nơi giúp các cháu phát triển khả năng trí tuệ, khả năng cơ thể và khả năng xã hội.

Tất cả, phần lớn, là nhờ cô giáo mầm non.

.

Cô giáo mầm non và những việc cô làm (danh sách chỉ là vài thí dụ) :

  • Đi từ cuộc sống và kinh nghiệm của từng cháu, cô giáo kiến trúc lại thành hệ thống với những điểm chung của các cháu và các điểm riêng, làm cho phong phú hơn kinh nghiệm sống của mỗi cháu – một cách rất cụ thể, để các cháu trải nghiệm một cách an toàn;

  • Giúp, với đủ mọi cách,  để mỗi cháu biết được chỗ đứng của mình trong nhóm, biết tự vấn, biết học thêm và biết trách nhiệm – tổ chức các trò chơi là một trong những phương thứccho các cháu học cách sống ở đời;

  • Giúp các cháu phát triển vốn ngôn từ. Con người sống trong xã hội, ngôn từ là phương tiện tối cần thiết cho liên hệ. Kể chuyện, hát, đóng kịch là những sinh hoạt giúp làm giàu thêm vốn liếng ngôn ngữ cho các cháu;

  • Bắt đầu dạy các cháu học quan sát, học đếm, trải nghiệm các khả năng tâm lý và khả năng cơ thể ;

  • Hướng dẫn để mỗi cháu biết các khả năng của cá nhân, cái gì các cháu làm được để các cháu phát triển và để các cháu tự tin ở mình. Có hát mới biết mình giỏi, có leo trèo mới biết sức mình và những giới hạn vì hiểm nguy;

  • Giúp các cháu biết trách nhiệm và tự khẳng định bằng cách giao cho mỗi cháu những công việc vừa sức của cháu

  • Mở cửa cho các cháu đi vào thế giới của cái đẹp bằng những sinh hoạt hội họa, âm nhạc, văn chương (vẽ, sơn màu, làm những đồ vật thủ công, xem sách hình, viếng viện bảo tàng, nghe nhạc, nhảy theo nhịp, hát…);

  • Gợi ý cho các cháu quan tâm đến môi trường và giúp cháu phát triển khả năng quan sát. Trời mưa, trời nắng, tiếng ồn của thành phố, cái lặng lẻ của thôn quê, …

  • Giúp cháu làm quen với những phương thức sinh hoạt tập thể. Tự trọng và tôn trọng người khác, nói khi đến lượt mình, tương trợ, …;

  • Chú ý quan sát trẻ để khám phá sớm nhất những khó khăn mà các cháu có thể có hầu  tìm giải pháp kịp thời và chuẩn bị tốt nhất quá trình vào học Tiểu học của chúng;

  • Chuẩn bị các cháu về thời dụng biểu, cách tiếp cận các tri thức để các cháu sẳn sàng học.

Tất cả dưới hình thức chơi, sinh hoạt nhóm, sinh hoạt có hướng dẫn,…

Không tạo áp lực, mặc dù phải cố gắng tôn trọng tối đa kỷ luật nhóm, các cháu có quyền dừng chơi khi mệt và cô giáo lúc nào cũng phải dự trù sẳn những «giải pháp song song» hay «giải pháp phòng hờ» cho các cháu không theo kịp cùng với nhóm.

.

Yêu trẻ là điều kiện đầu tiên.

Làm sao biết thí sinh cô giáo mầm non yêu trẻ ? – Xin cứ xem quá khứ của cô, vai trò của cô trong gia đình, qua các sinh hoạt như Hướng Đạo, thanh niên thiện nguyện, cho các cô test về thông minh cảm xúc, …

Không nề hà với những việc làm của ô sin . Săn sóc và lau rửa trẻ, thay áo quần hay mang giày cho chúng – trước và sau khi ngủ trưa – , cho chúng ăn xế chiều là những việc thường nhật.

Kiên nhẫn – không có chữ nhẫn thì nên làm việc với máy tính chứ không nên làm việc với trẻ. Giáo viên mẫu giáo phải giỏi kiễm soát mình, không giận hờn la hét với trẻ.

.

Những kỹ năng sau đây thì đào tạo được

.

Về sư phạm, cô giáo mầm non cần có vốn về phương pháp, sẳn sàng nhảy từ sinh hoạt này sang sinh hoạt khác hay đồng thời điều khiển hai ba sinh hoạt trong lớp một cách «tự nhiên» : vừa vẽ vừa hát, vừa đọc chuyện vừa hòa giải tranh chấp giữa hai trò, …

Biết tổ chức một chương trình cho mỗi tuần cho mỗi ngày và uyển chuyển áp dụng với một khả năng thích ứng giỏi.

Cụ thể,

Biết thế nào là dạy theo nhóm, dạy theo dự án, và dạy tùy theo trò – những khả năng này không khó, bất cứ ai cũng có thể hấp thụ và sau đó mang ra thực hành.

Cách đào tạo thì có muôn hình vạn trạng – lý thuyết, quan sát trong lúc thực tập, cách thực hành theo trò đóng vai, jeux de rôles, …

Giỏi kể chuyện, giỏi thủ công, giỏi hát …Nhiều khi ở trường sư phạm, các cô giáo tương lai không ngại ngùng học hát, học kể chuyện hay học vẽ, học ghép hình nắn tượng, …Một thống kê năm 2007 cho thấy là hơn 40% giáo viên mầm non ở Bỉ có khả năng dùng một nhạc cụ trong việc dạy trẻ hàng ngày – ba nhạc cụ phổ thông nhất các cô giáo này dùng là đàn ghi ta, đàn piano và sáo trúc .

Giỏi tâm lý trẻ và thấu triệt lịch trình phát triển của trẻ trong độ tuổi mẫu giáo để có thể vừa thương yêu chúng và vừa bắt chúng nghe lời – ở đây trẻ nghe lời vì cô có kỷ thuật, có «mánh», vì trò chơi mà cô đề nghị xem ra rất hấp dẫn, vì cô giỏi dụ chúng, … chứ không nghe lời vì bị chế tài hay vì quyền lực.

Các môn tâm lý học, xã hội học và cả những môn y tế thường thức nằm trong chương trình đào tạo sư phạm.

Giỏi đối thoại với cha mẹ trẻ để tạo được niềm tin ở cha mẹ. Niềm tin này trẻ sẽ cảm nhận và như thế liên hệ với trẻ càng tốt hơn. Một vài khái niệm về khoa học thông tin – communication – rất là cần thiết.

Nguyễn Huỳnh Mai

Viết thêm

Dạy mầm non cực như thế sẽ không có cô nào chịu đi vào nghề? Có chứ, dạy trẻ cực nhưng được nhiều đền bù, nhất là về tinh thần, về xã hội. Thông thường trẻ rất ngoan, cô giáo lại được cha mẹ học trò tôn trọng và biết ơn. Ở Bì, lương cô giáo mầm non gần như tương đương với lương của giáo viên tiểu học, khoảng 1500-2500 euros  mỗi tháng, tùy thâm niên, sau khi trừ thuế và bảo hiểm xã hội, Trong bậc thang các ngành nghề, cô giáo mầm non đứng hạng 30 trong bảng xếp hạng cho 100 nghề.

Ở Bỉ đào tạo giáo viên mầm non cần ba năm, sau Trung học phổ thông. Ở Phần Lan, gáo viên nào cũng cần năm năm đào tạo (cho bất cứ trình độ nào). Thật ra cũng đúng thôi, vì trò càng nhỏ thì giáo viên càng cần phải đa năng.

Bài này cho thêm vài ý:

https://huynhmai.org/2013/12/20/tre-co-the-hoc-gi-o-truong-mam-non/

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.