Bỏ qua nội dung

Khoa học và việc giải mã các hiện tượng xã hội

Tháng Mười Hai 4, 2014

Sciences et lecture des phénomènes sociaux

.

Để trả lời, ngắn gọn, cho một độc giả hôm nay và sẽ từ từ viết tiếp, dựa theo thời sự để cho bài viết được cụ thể nhất …

Báo chí tuần này đưa chuyện một thiếu niên 14 tuổi đã giết hại một em bé 9 tuổi một cách dã man (chém nhiều nhát, ném xuống giếng nước cho chết ngạt, …)

http://nld.com.vn/phap-luat/loi-khai-ron-nguoi-cua-nghi-pham-giet-be-9-tuoi-nem-xac-xuong-gieng-20141203173101782.htm

Đứng trước chuyện này, một nhà tội phạm học có thể nghĩ đến vấn đề phạm tội của trẻ, vấn đề bệnh tâm thần của người phản xã hội và vấn đề an ninh kinh tế xã hội.

Tội phạm học criminologie hay criminal studies là một khoa học trẻ,chỉ mới ra đời vào cuối thế kỷ thứ XIX nhưng khoa học này đã đi những bước bảy dậm và góp phần tích cực vào công tác hiểu, chống và phòng tội phạm.

Tại sao những trẻ vị thành niên phạm tội. Vì thiếu giáo dục gia đình, vì cha mẹ chúng cũng là người phạm tội ? Vì thiếu giáo dục học đường ? Vì cấu trúc và liên hệ xã hội không đủ để cho chúng tuân thủ luật lệ và biết tôn trọng người khác?

Hiện tượng tâm thần, tư cách phản xã hội – personnalité anti-sociale –  có thể gặp nơi 1,2% phụ nữ và ở 5% nam giới. Tới bây giờ giới khoa học chưa biết rõ tất cả những nguyên nhân của «bệnh» này.

Dĩ nhiên có phản xã hội hay không là phải qua quá trình sống với xã hội. Tức là hoàn cảnh có thể cấu thành tư cách. Nhưng «bệnh» cũng có nguồn gốc sinh học : hình ảnh não bộ, qua máy quét cộng hưởng từ sinh hoạt – scanner à positon fonctionnel – cho thấy là cấu trúc não bộ của người phản xã hội khác cấu trúc bình thường.

Một cách sơ lược, đó là những người vô cảm trước khổ đau của đồng loại, không tôn trọng luật lệ và không biết hối hận.

Thái độ thản nhiên như không có gì xảy ra của nghi phạm Vũ văn Tú có thể minh chứng rằng Tú thuộc thành phần chống xã hội theo định nghĩa của các bác sĩ tâm thần

http://vietnamnet.vn/vn/xa-hoi/210124/loi-khai-rung-ron-cua-ke-giet-be-trai-nem-xuong-gieng.html

Nếu được chẩn bệnh đúng và đúng lúc thì xã hội có thể tìm cách «ngừa» tội phạm và chú tâm giáo dục cho những người bệnh này.

Vấn đề an ninh kinh tế xã hội cũng quan trọng. Đô thị hóa là một hiện tượng bùng phát từ hai ba thập kỷ. Bùng phát nhanh đến nổi văn hóa không biến chuyển kịp và xã hội không đủ khả năng giúp các thành viên thích ứng với hoàn cảnh sống hầu bảo đảm sự sống còn và sinh hoạt nhịp nhàng của toàn xã hội – Đó là nguyên tắc cơ sở của mọi văn hóa. Như thế, có những cá nhân thoát vòng kiểm soát xã hội và phạm tội dễ dàng.

Trong hoàn cảnh hội nhập toàn cầu, ta … có những « bệnh » của bất cứ vùng lảnh thổ nào – cái khổ là ta chưa có một khoa tội phạm học đủ để giúp ta phòng chống tội phạm.

.

Bài báo dưới đây cho thí dụ thứ nhì, có liên quan tới hội nhập, tới báo chí và tới phân biệt giàu nghèo:

http://www.tienphong.vn/cong-nghe/anh-chi-tiet-rollsroyce-ghost-gia-19-ty-vua-ra-mat-o-viet-nam-791731.tpo

Một chiếc xe hơi giá 19 tỷ tức là tương đương với tiền lương trong hơn bốn thế kỷ của một công nhân lảnh 3-4 triệu mỗi tháng !

Hội nhập, tức là toàn cầu thành một cái chợ lớn. Nơi nào bán hàng được thì các nhà sản xuất trổ tài để chiếm thị trường – dù là ở một nước nghèo như nước Việt Nam –

Đúng ra, bán hàng xa xỉ ở một nước nghèo dễ hơn vì những người giàu ở các nước đó có nhu cầu thể hiện bản thân và có nhu cầu thể hiện đẳng cấp – những nhu cầu mà giới nhà giàu ở các nước giàu không thấy cần thiết đến mức ấy –. Một lý do khác nữa, có thể thị trường hàng xa xỉ ở các nước giàu cạn rồi nên các nhà sản xuất đi … tấn công tìm thị trường mới. Ở đây, có thể nhà giàu ở xứ ta đang …chui vào bẫy tiếp thị của các trùm xe sang mà không biết đấy.

Một cách tuyệt đối, trong những năm gần đây các nhà sản xuất xe sang đã bán được rất nhiều ở Việt Nam. Cứ xem những diễu hành xế hộp của các đám cưới nhà giàu ở bên ta thì biết !

Tương đương với hiện tượng này, ở xã hội Bỉ chẳng hạn, trong ba mươi năm gần đây, số đám cưới với xe sang bạc tỉ, kiểu đám cưới các Đại gia Việt, đếm được trên đầu một bàn tay.

Xã hội học có thể giải thích các hiện tượng này và trong một chừng mực nào đó (?), có thể …tiếp cận được giới nhà giàu để họ ý thức được chính những cách hành động của họ.

Cùng lúc, ta cũng có thể giải thích tại sao dân tình thích chuyện của người giàu và người nổi tiếng, đến nổi hàng hiệu, xe sang,… của những người này thành tựa đề câu khách của các báo

https://huynhmai.org/2013/05/03/chuyen-nguoi-noi-tieng-duoi-goc-nhin-xa-hoi-hoc/

Biết đâu những kiến thức này sẽ làm cho dân tình bớt … mộng mơ và tránh được cái bẫy « ru ngủ » qua những hình ảnh hào nhoáng của các đại gia và người nổi tiếng – nói một cách nôm na: ta bóc mẽ được hiện tượng.

Nguyễn Huỳnh Mai

.

Ghi thêm:

. Hôm nay HTN, 05.12.2014,  vừa đăng bài của gs Nguyễn Tiến Dũng trong đó gs Dũng có nói đến vai trò  Phản biện xã hội (phân tích các vấn đề của xã hội một cách khoa học (mục 2) và viễn ảnh còn xa diệu vợi, ở Việt nam,  của tự chủ Đại học nói riêng hay phát triển các khoa học xã hội nói chung.

Một số câu hỏi về tự chủ đại học – Nguyễn Tiến Dũng

.

. Một giải thích khác có thể? – Tiêu dùng phô trương và tiêu dùng kín đáo:

https://huynhmai.org/2017/08/19/tieu-dung-pho-truong-va-tieu-dung-kin-dao/

Advertisements

Đã đóng bình luận.