Skip to content

Nord-Sud, Bắc-Nam

Tháng Sáu 10, 2015
Một buổi tu nghiệp cho giáo viên, tổ chức cách đây hơn hai thập niên về đề tài Bắc-Nam

Một buổi tu nghiệp cho giáo viên, tổ chức cách đây hơn hai thập niên về đề tài Bắc-Nam

Và đây là chương trình của buổi ấy, với danh sách của những người góp ý tham luận ...

Và đây là chương trình của buổi ấy, với danh sách  những người góp ý tham luận  (phải nhấn chuột vào hình mới đọc tên được).

.

Liên hệ Bắc-Nam?

Vấn đề liên hệ giữa Bắc, các xứ phát triển, và Nam, các quốc gia đang phát triển, là một vấn đề cũ – cũ từ thời thuộc địa, thậm chí cũ từ mấy ngàn năm nay, điễn hình là liên hệ giữa Việt Nam với Trung quốc – nhưng vẫn còn tính thời sự.

Phía Bắc giàu, vì những lý do vừa truyền thống (nhờ triết lý và kỹ thuật) vừa lịch sử và chính trị,…Trong khi phía Nam vẫn còn phải tìm cách theo kịp chuyến tàu phát triển để thoát nghèo. Nhưng Bắc Nam phụ thuộc lẫn nhau trên nhiều phương diện.

Một cách ngắn gọn, chúng tôi nghĩ rằng liên hệ một cách … tử tế giữa Bắc và Nam là một vấn đề đạo đức toàn cầu, như  sự tương trợ giữa giàu và nghèo. Liên hệ đó cũng phải làm sao hòa hợp giữa kinh tế và môi trường, … Hơn nữa,  đó là một việc tối cần và tối khẩn cho sự sống còn của cả cộng đồng quốc tế.

Trong đường hướng ấy, Đại học Liège đã góp phần vào bản đồng ca của những người biết suy nghĩ về vấn đề liên hệ Bắc-Nam, ở thời điểm những năm đầu thập niên 90 của thế kỷ trước, với những lý thuyết về phát triển và giáo dục rất tiến bộ.

.

Đào tạo bổ túc thường xuyên cho giáo viên?

Mỗi năm, lúc giữ trách nhiệm đào tạo giáo viên cho khoa học xã hội ở Liège, tôi thường tổ chức ba buổi đào tạo bổ túc như thế. Như ba mùa trong một năm, trừ mùa hè. Mỗi buổi mang một đề tài đặc biệt. Đề tài có thể mang tính thời sự, hoặc tùy theo nhu cầu của …cơ sở, tức là của những người thường tham dự các buổi ấy, chúng tôi thường xuyên trưng cầu ý kiến họ, hay tùy theo khả năng chuyên môn của các thuyết trình viên mà tôi có thể huy động được.

Các buổi đào tạo bổ túc cho giáo viên tại chức này cũng nằm trong chương trình đào tạo của các sinh viên-giáo viên tương lai. Đó cũng là những cơ hội cho giáo viên “già” và giáo viên “trẻ” gặp nhau, trao đổi kinh nghiệm và tình cảm với nhau. Ngắn gọn, cơ hội để “xã hội hóa” các giáo viên sắp ra trường …

.

Chương trình của buổi Bắc-Nam này?

Lần này, Pol-Pierre Gossiaux là nhà … triết học của buổi họp. Anh đã ấy đi nhiều, quan sát nhiều, nhất là ở châu Phi. Anh ấy đã đưa ra muôn vạn lý do để đối thoại với phía Nam, với những người anh em nghèo. Không phải vì từ bi bác ái mà vì cùng sống với nhau, để thông cảm nhau và làm giàu thêm sự hiểu biết. Nếu nói một cách thực dụng đi nữa, đối thoại với nhau vì lợi ích cho cả hai bên, vừa lợi ích kinh tế vừa lợi ích an ninh.

Jacques Defourny đã mang tới cho cử tọa ánh nhìn kinh tế. Kinh tế tương trợ chứ không phải kinh tế vì lợi nhuận. Về an ninh thực phẩm, hai phía Bắc Nam phải cùng nhìn về một hướng nếu muốn sinh tồn.

Marc Poncelet là người trẻ tuổi nhất của buổi ấy. Thuyết trình của anh mang dáng dấp của một cuộc đối thoại bên ánh lửa của lò sưỡi. Anh mang tới cho cử tọa quan niệm về phát triển tùy theo quốc gia vùng miền chứ không tùy theo những khuôn mẫu cổ điển – những khuôn mẫu này thường là do các nước giàu ấn định –

Bài thuyết trình của anh Jean Therer

– tôi đã có dịp nói về anh Therer trong bài Quyền của người đi học

https://huynhmai.org/2013/05/13/jean-therer-va-quyen-cua-nguoi-di-hoc/

– Bài thuyết trình của anh Therer gần với giáo dục nhất. Đúng ra, có những phương pháp không phải vượt thời gian nhưng vượt không gian và thích hợp cho tất cả mọi văn hóa. Theo anh Therer, tất cả những phương thức hay kỹ thuật thực hiện sự tôn trọng người đi học nằm trong phương pháp sư phạm vượt không gian và thích hợp cho những văn hóa khác nhau.

.

Nhưng đào tạo bổ túc cho giáo viên cũng phải trao quyền cho chính người tự đi học bổ túc. Bàn tròn góp ý thảo luận, trong hai giờ, tức là một phần quan trọng của buổi đào tạo,  thực hiện sự trao quyền đó. Với bốn tham luận của bốn diễn viên-giáo viên tại chức. Người cuối cùng trong panel này, Mai Poirrier-Nguyen (chính tôi ạ !),  với trách nhiệm tổ chức buổi tu nghiệp,  là người điều hòa các tranh luận. 

Như thế, lý thuyết, phần đầu của chương trình,  đi kèm với thực tế của phần thứ nhì. Đại học và ứng dụng vào thực tiển đi đôi với nhau, vào các bài học mỗi ngày, một cách nhẹ nhàng.

.

Lời chót?

Buổi Bắc-Nam hôm ấy tập họp hơn 70 người. Một con số khiêm tốn nhưng chúng tôi rất hạnh phúc. Không khí của buổi họp vừa khoa học vừa thân tình.

Hôm ấy, tôi đã sẳn dịp mời anh Georges Boudarel từ Paris sang dự chơi, để anh ấy quên đi phần nào những tấn công mà giới thiên hữu Pháp cố tình hại anh lúc đó.

Hai mươi năm sau nhìn lại, nhiều người có mặt hôm ấy đã đi về cỏi vĩnh hằng. Có còn chăng là còn lại ý tưởng theo đó phải làm sao đặt đối thoại Bắc-Nam trên một nền tảng bình đẳng, cũng như sự bình đẳng giữa trò và thầy.

Nguyễn Huỳnh Mai.

.

Ghi thêm

Nhân đọc bài này

http://vietnamnet.vn/vn/tuanvietnam/241531/nhung-luan-van-tien-si-khong-dam-cho-ai-doc.html

xin thưa rằng đại đa số các “diễn viên” của buổi tu nghiệp nói trên đều là TS, nhưng không ai thấy cần phải ghi học vị của họ trên tờ chương trình.

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.