Skip to content

Người cực giàu và sự xứng đáng của họ?

Tháng Sáu 14, 2015

Les ultra-riches et leurs mérites?

.

Cách đây gần hai năm, bài này bàn về người cực giàu

https://huynhmai.org/2013/09/21/nguoi-cuc-giau/

nhưng chỉ ngắn gọn đưa đường dẫn

http://vanhoanghean.com.vn/van-hoa-va-doi-song27/cuoc-song-quanh-ta46/nguoi-cuc-giau-co-gioi-hon-nguoi-khac-va-co-xung-dang-voi-cai-tai-san-hay-loi-tuc-cua-ho

http://dantri.com.vn/khoa-hoc/nguoi-cuc-giau-duoi-goc-nhin-khoa-hoc-781461.htm

Bài dưới đây có cập nhật.

Trước nhất, vài định nghĩa lý thuyết: Cấu trúc dân số theo lợi tức

.

Thông thường, các nhà kinh tế xã hội, khi nghiên cứu về giàu nghèo, xếp hạng dân tình theo lợi tức. Mức trung lưu, revenu médian – cho toàn thể dân, ở Pháp, là khoảng 1.700 euro mỗi tháng (ở Bỉ thì 1.800€) sau khi trừ thuế và trừ các bảo hiểm xã hội (*).

.

Nếu lợi tức kém hơn 50% của số này là thuộc diện nghèo. Ngược lại, nếu ai đó lương tháng gấp đôi số này thì được xếp vào hạng giàu.

.

Như vậy, định nghĩa giàu nghèo rõ ràng.

Một các khái quát, số người nghèo trong xã hội Pháp, Bỉ là khoảng 10%. Số người giàu cũng khoảng 10%. Còn lại 80% ở giữa thuộc hạng trung lưu.

.

Trong số 10% người thuộc thành phần giàu, có 1% của dân số thuộc hạng cực giàu. Những người trong số này vẫn chưa là những người được tạp chí Forbes xướng tên. Forbes xếp hạng dựa trên gia sản nhiều hơn là trên lợi tức – dù rằng hai tiêu chí này thường đi đôi –

Thông thường cho giới cực giàu, trong xã hội Pháp, Bỉ, lương phải hơn 7.000 €/tháng – tức là gấp đôi của mức giàu (và gấp bốn lương trung lưu hay gấp tám mức nghèo).

Nhưng mức 7.000 €/tháng chỉ là lý thuyết. Những người cực giàu là những người có “tiền rừng bạc bể” – nhiều hơn mức nói trên hàng ngàn hay vạn lần.

.

Người cực giàu giàu đến mức nào và họ có giỏi hơn người khác?

Thí dụ của Steve Jobs (Apple) có thể không chỉnh, trước khi mất ông chỉ nhận một đô la tượng trưng cho lương tháng nhưng đừng quên là gia sản của ông lên đến 2 tỉ đô la. Stève Jobs lại được nhiều người tôn lên hàng thần tượng.

.

Nhưng thí dụ của Bernard Arnault, chủ của Louis Vuiton, một trong mười người giàu nhất thế giới, có thể cho ta một khái niệm và hiện thực về độ giàu. Lương ông mỗi năm trên 4 triệu đô la cộng thêm vào tiền lời mà ông được chia, khoảng hơn 400 triệu nữa. Nghĩa là mỗi năm lợi tức của ông tròm trèm nửa tỉ đô la.

.

Ông Bernard Arnoult có xứng đáng với cái giàu của ông không?

.

Trong một bài báo, đăng trên một tạp chí khoa học về kinh tế, Gregory Mankiw, giáo sư Harvard, cựu cố vấn của Tổng thống George W. Bush, đã cho rằng những người cực giàu xứng đáng với lương và lợi tức họ. Họ là những người được thừa hưởng từ cha mẹ những tài năng xuất chúng, họ đã làm tăng “sản xuất”, ít nhất là lợi tức cho xí nghiệp họ nhờ tài quản lý hay nhờ có những quyết định hợp thời.

Quyết định thức thời, có thể. Như quyết định của Louis Vuiton đi chiếm các thị trường ở châu Á chẳng hạn.

Nhưng trong cái làm giàu của một số xí nghiệp – để trả lương cao cho một số người cực giàu – có những chi tiết mà không hoàn toàn tùy thuộc vào tài năng của giới lảnh đạo nhận lương cao. Mà nhiều khi nhờ tình thế hoàn cảnh. Trong đó có sự … thừa cơ hội hay … lừa đảo, bóc lột người khác – lừa đảo và bóc lột được thị trường chấp nhận. Và sự thiếu cẩn mật của dân các thị trường họ đi chiếm.

.

Trường hợp của Steve Jobs chẳng hạn. Ông đã “thức thời” trình tòa những patents của Apple, giúp Apple tư thế độc quyền để làm giàu nhưng sự độc quyền này cản trở phát triển kỹ thuật của nhiều xứ và nhiều người –

.

Louis Vuiton tràn vào thị trường Trung Quốc và cả thị trường Việt Nam hay của một số nước đang mở mang, thật tốt cho thương hiệu nhưng thật sự họ thành công nên được nhờ tiếp thị khôn khéo và nhờ, trong chừng mực nào đó, sự đua đòi hay thiếu suy nghĩ của tầng lớp mới giàu của các thị trường này. Chứ không hoàn toàn nhờ tài ba của người đứng đầu thương hiệu.

.

Ít nhất, đó là phản biện của Guillaume Allègre, một kinh tế gia người Pháp, giáo sư Trường Khoa học Chính trị, Paris.

Tức là hoàn cảnh xã hội cũng là một yếu tố của thành công chứ không hoàn toàn là do công sức hay tài ba của một số lãnh đạo xí nghiệp.

.

Trên bình diện đạo đức, khó mà bảo vệ số 1% dân thuộc giới cực giàu này.

Nguyễn Huỳnh Mai

(*) Revenu médian – mức lợi tức bậc trung ? – đúng ra đó là mức hay  lằn ranh chia dân số ra làm hai nhóm bằng nhau. Tức là 50% dân tình có lợi tức cao hơn mức ấy còn  50% khác thì lợi tức ở dưới mức ấy.

Thông thường ở các xã hội Âu Mỹ, cấu trúc dân tình gồm 10% thuộc tầng lớp nghèo, 80% bậc trung và 10% còn lại thì là những người giàu.

Mức nghèo là khi lợi tức kém hơn 50% của revenus médians vừa ghi trên. Còn mức giàu là khi lợi tức vượt trên  200% của revenus médians.

Tài liệu tham khảo:

. Gregory Mankiw, « Defending the one percent », Journal of Economic Perspectives, vol.XXVII, n°3, 2013.

. Guillaume Allègre, « Comment peut-on défendre les 1 % ? », Note de l’OFCE, n°28, 5 juillet 2013.

Cập nhật:

Vài bạn đọc hỏi vị trí xã hội của tôi ở đâu mà có vẻ … ghét người giàu đến như thế. Lợi tức và gia sản của tôi không liên hệ gì đến các bài viết của tôi. Nhưng để …minh bạch thì xin thưa: tôi thuộc tầng lớp 10% người giàu trong xã hội Bỉ, nhưng không thuộc 1% người cực giàu.

Advertisements

From → Xã hội học

Đã đóng bình luận.