Skip to content

Báo chí và khả năng chính thống hóa các lệch chuẩn

Tháng Tám 24, 2015

La presse et la normalisation des déviances

.

Bài này, vốn là đoạn kết của khảo sát về “Báo chí Việt Nam trên mạng, ” Dân Trí đã đăng ở đây, với một vài chi tiết biên tập lại:

http://dantri.com.vn/dien-dan/bao-chi-va-kha-nang-chinh-thong-hoa-cac-lech-chuan-20150824074457823.htm

.

Một cách ngắn gọn:

Lệch chuẩn dịch từ chữ déviance của tiếng Pháp. Thế nào là lệch chuẩn và tại sao báo chí lại có khả năng chính thống hóa các lệch chuẩn ?

Ở vi mô thì những tệ nạn như hút sách, uống rượu, cướp, hiếp, bạo lực giữa người với người, dù là trong gia đình (bố ghẻ đánh con đến chấn thương sọ não) hay ở trường học (đâm chết bạn học ở dưới chân cầu thang trong trường), …

Trên vĩ mô thì tham nhũng, lạm dụng quyền lực, lợi ích nhóm và nhất là vi phạm nhân quyền, sự kỳ thị chũng tộc hay kỳ thị xã hội, ….

là những thí dụ của lệch chuẩn

Nhưng khái niệm chuẩn và lệch chuẩn thay đổi tùy thời, tùy xã hội, tùy sự “dung túng” của xã hội trước những hành vi hay thái độ khác với “lẽ thường” – chữ lẽ thường được để trong dấu ngoặc kép vì thường hay bất thường, một lần nữa cũng tùy thuộc tần số xuất hiện, tùy thuộc lĩnh vực, ..(23).

Dĩ nhiên, báo chí có khuynh hướng phản ảnh những sự kiện nổi bật, những sự kiện tiêu cực. Kể cả những lệch chuẩn.

Nhưng về lâu về dài, báo chí, vô hình chung, làm «bình thường hóa» những cái tiêu cực vì tiêu cực thành đa phần, thành thường nhật, thành cơm bữa và nếu mỗi ngày đều thấy trên mặt báo thì một lúc nào đó cái bất thường thành bình thường, thành luật, thành lệ…

Mặt khác, như đã bàn ở trên trang “Chuyện linh tinh lôi cuốn độc giả?”, những chuyện linh tinh, tầm phào với những thêu dệt thêm kịch tính, cho những án mạng chẳng hạn, còn có thể góp phần làm đẹp chuyện lệch chuẩn.

Lệch chuẩn sẽ có khả năng được chấp nhận, ưu ái hơn và từ từ thành chuẩn?

.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

From → Xã hội học

Đã đóng bình luận.