Skip to content

Lang thang ngày khai trường

Tháng Chín 1, 2015


A propos d’une école primaire avec seulement 11 élèves des 6 niveaux, une institutrice et une auxilliaire. Et le tout fonctionne bien.

.

Ở những vùng sâu vùng xa bên ta, thế nào cũng có những nhà giáo đứng những lớp duy nhất, với nhiều trình độ khác nhau. Bài này tôi viết khi nghĩ đến những thầy cô ấy.

.

Tại Grand Reng tỉnh Hainaut (Bỉ), trường làng năm nay chỉ có 11 cháu ghi danh cho sáu lớp Tiểu học. Với một cô giáo và một cô trợ giáo. Hiến pháp Bỉ bảo vệ sự tự do chọn trường. Ở làng này đã có một trường của nhà thờ Thiên chúa giáo. Trường làng, thuộc thế tục,  vẫn phải hiện diện để bảo đảm tính đa nguyên dù chỉ có ngần ấy trò, cho sáu lớp khác nhau (Điều này có nghĩa là chính phủ vẫn phải tiếp tục tài trợ cho trường – quyền được đi học của các cháu là như thế).

.

Hoàn cảnh nào thì giải pháp ấy. Sáu chương trình khác nhau không hề gì. Có những nguyên tắc chung như tự học, học phát triển cá nhân, học sống chung với nhau. Có những đề tài chung cho các cháu lớn cũng như các cháu nhỏ. Bảo vệ môi trường chẳng hạn, cấu trúc gia đình là một đề tài khác, … lớn và nhỏ có thể tham gia vào một bài học như thế, nội dung phong phú hơn. Trò lớn tôn trọng đóng góp của trò nhỏ – có khi là những đóng góp rất đặc biệt, bất ngờ. Trò nhỏ có dịp tiếp cận những ý kiến của các bạn lớn tuổi hơn, thành ra quá trình học dễ dàng hơn, nhanh hơn.

Lớp học thành một môi trường sáng tạo cho cô giáo. Các trò thì học với nhau, học   cùng nhau rất nhiều. Chúng mau … già dặn hơn, biết tôn trọng nhau hơn. Khác biệt  (tuổi, trình độ, … ) trong lớp thành một tiện lợi chứ không là một khó khăn.

.

Toán, học đọc học viết khác nhau. Dĩ nhiên rồi. Nhưng cô giáo tổ chức để giao bài cho nhóm lớn trước khi cằm tay dẫn dắt các cháu nhỏ. Giữa các thời điểm đó thì có cô trợ giáo đi từ nhóm này sang nhóm khác giúp các trò có vấn đề. Trò lớn khi làm bài xong cũng có thể giúp các trò nhỏ học. Giáo dục đi từ đồng hàng là một hình thức tuyệt vời.

.

Nhóm nhỏ có những “lợi ích” và thuận tiện của nhóm nhỏ. Các trò tương trợ nhau. Cô và trò tình cảm sâu đậm. Như một gia đình dù liên hệ là liên hệ giới hạn trong chủ đích sư phạm. Một lớp nhỏ, với các độ tuổi và độ hiểu biết khác nhau, là một môi trường lý tưởng để áp dụng phương thức dạy tùy theo trò và lấy trò làm trung tâm – pédagogie différenciée et centrée sur l’élève –

.

Cái cần là cô giáo nắm vững chương trình của sáu lớp và giỏi uyển chuyển tổ chức để các cháu cùng học: Đúng ra nội dung của chương trình ở Bỉ không hoàn toàn là truyền kiến thức – dù có những kiến thức căn bản mà mỗi lớp phải đạt được – bên cạnh đó, học để biết mình, để làm người, học sống chung với người khác, để phát triển, và nhất là mỗi ngày đi học là một ngày vui. Các bài học chỉ là những phương tiện để đi đến các kết quả đó. Cô giáo sẽ tùy theo trò mà tổ chức lớp học, co giản với các nội dung, tìm cách để những sinh hoạt lớp thích hợp với các cháu dù là chúng lớn nhỏ khác nhau và trình độ khác nhau.  

Trong đường hướng ấy, bổn phận của cô giáo không là một cái gì khó thực hiện dù phải lo cho sáu trình độ, từ 6 tới 12 tuổi.

Các cháu rất thích lớp nhỏ vì được theo dỏi gần gũi hơn, lớp ít ồn hơn.

.

Có bất tiện chứ. Đâu có hiện trạng nào toàn màu hồng. 11 trò, tức là mỗi trò có rất ít bạn. Trong sân trường, ngoảnh đi ngoảnh lại cũng chỉ có bao nhiêu khuôn mặt đó. Giờ ra chơi không khác giờ học bao nhiêu. Trong một nhóm nhỏ như thế, mỗi khi có dị đồng ý kiến, có căng thẳng, phải giải quyết ngay chứ nếu không, môi trường thành khó thở !

.

Theo kinh nghiệm của những lớp tương tự, các cháu sau đó, lúc vào trung học, đủ tự tin  và hoàn toàn thành công ở trường một cách bình thường.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.