Skip to content

Xung đột văn hóa trong hôn nhân đa chủng tộc?

Tháng Một 29, 2016

Conflits de cultures dans les mariages interculturels?

.

Nhân đọc bài giới thiệu quyển tiểu thuyết mới của nhà văn Trang Hạ sáng nay

Trang Hạ sử dụng nhiều câu chuyện có thật mà chị biết làm chất liệu cho tiểu thuyết “Chồng xứ lạ”.

http://giaitri.vnexpress.net/tin-tuc/sach/diem-sach/bi-kich-co-dau-viet-lay-chong-dai-loan-trong-sach-trang-ha-3346582.html

.

Xuyên qua tác phẩm, Trang Hạ có một ví von, rất đẹp, nhưng có lẻ chưa đúng hoàn toàn

Tác giả lý giải bất hạnh của các cô gái Việt thông qua một tình tiết: “Chồng có lý của người Đài, vợ có lý của người Việt, và vì thế, lỗi nằm ở sự chênh lệch văn hóa. Chúng ta đã dùng những thước đo lệch để đo đời nhau…”.

.

Dù mỗi một trong chúng ta, đi từ văn hóa Việt hay văn hóa ngoại quốc, có một số quan niệm hay cách hành xử khác nhau, chúng ta không là “đại sứ” của văn hóa mình, cũng không là con đẻ của văn hóa nơi mình sinh ra. Trong cuộc sống ít hay nhiều, nhất là ở thời đại toàn cầu hóa hiện nay, chúng ta đã tiếp cận với nhiều văn hóa khác nhau, “bị tiêm nhiềm” những văn hóa khác nhau qua giao tiếp, TV, sách vở hay qua internet, …

Vã lại, không có một văn hóa thuần nhất. Trong mỗi nưỡc, ta còn có văn hóa vùng miền, văn hóa tùy giai cấp, văn hóa của người trẻ hay của người cao tuổi, văn hóa của gia đình, …

Xung đột văn hóa có thể hiện hữu ngay cả giữa hai người cùng da vàng mũi tẹt và cùng là con rồng cháu tiên.

Một thí dụ cực đoan,

Ông hoàng tử của nước A có nhiều khả năng hòa hợp với một công chúa nước B hơn là hòa hợp với một cô bé lọ lem ở ngay kinh đô của ông. Mặc dù với cô bé lọ lem này, ông nói cùng thứ tiếng, ông có cùng lịch sử, …

.

Muốn thành công trong hôn nhân khi lấy chồng hay lấy vợ là phải làm sao hòa hợp được hai văn hóa vốn trước đó, không giống nhau. Tình yêu là một động lực giúp đôi vợ chồng trong “công việc” hòa hợp này. “Kết hôn với người giống mình” – hiện tượng đã bàn ở đây

https://huynhmai.org/2013/01/31/ket-hon-voi-nguoi-giong-minh/

– cũng là một yếu tố thuận lợi.

Xin nhắc lại, dù chồng và vợ trước đó cùng là “người bản xứ”, xuất thân từ hai gia đình khác nhau thì thế nào cũng có những dị biệt – nhà anh thích ăn cơm khô, nhà tôi thích cơm dẻo, để dùng một minh họa đời thường –  . Phải ngồi lại với nhau, phải “yêu nhau méo cũng thành tròn” mới ở đời với nhau được, …

Thất bại của một hôn nhân đa văn hóa mà nhà văn Trang Hạ bàn ở đây thật ra có thể là do nhiều lý do lắm chứ không phải chỉ vì xung đột văn hóa.

Lý do đầu tiên có thể là thiếu tình yêu làm nền tảng, làm động cơ vượt khó khăn bất đồng khi có khó khăn hay bất đồng.

Lý do sâu xa hơn là mục đích của hôn nhân, nếu dùng hôn nhân làm phương tiện để đổi đời chẳng hạn, thì mục đích không còn là để cùng hạnh phúc với nhau mà là để lợi dụng nhau nên cả đôi bên sẽ không tìm đủ mọi cách để thông cảm nhau, đề hòa đồng văn hóa với nhau. Thất bại đã nằm trong …trứng.

Ở đây nhà văn Trang Hạ nói chuyện về văn hóa nên vấn đề đa chủng tộc là một loại …”dê tế thần”, một lý do nhanh để giải thích dị biệt giữa chồng Đài – vợ Việt và để trấn an những cặp không hạnh phúc.

Nhưng những “đôi đũa lệch” hiện hữu ở nhiều trường hợp khác nữa chứ không chỉ ở các hôn nhân đa chủng tộc : Giữa các cặp đôi không cùng giai cấp hay trình độ học vấn, giữa những ông chồng già và các cô vợ trẻ (coi chừng nhé, chênh lệch sinh lý hiện là một lý do quan trọng cho ly hôn – hiện các …cụ dùng Viagra để làm vui lòng bà vợ trẻ nhưng càng ngày, các bà vợ trẻ ấy, ít nhất là ở trời Âu, không thỏa mãn với các thuốc trợ giúp đó đâu).

Xung đột vợ chồng phức tạp hơn nhiều và xin đừng nghĩ rằng bất đồng văn hóa là lý do duy nhất hay là một cản trở chính cho hạnh phúc gia đình.

.

Nhưng truyện của nhà văn Trang Hạ, cuối cùng cũng chỉ là tiểu thuyết : bà có quyền viết theo sáng tạo và cảm xúc của bà và không cần phải theo những chứng cớ khoa học.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

Đã đóng bình luận.