Skip to content

Phim “Vòng eo 56”, người nổi tiếng và story telling

Tháng Năm 11, 2016

La … reine des sous vêtements a financé et joué le rôle principal d’un film portant sur sa propre biographie. Le film qui s’intitule “le tour de taille de 56cm” connaît un certain succès commercial: les spectateurs espèrent sans doute y voir beaucoup d’images sensibles de Ngoc Trinh. Dans tous les cas, le story telling a de belles années encore au Vietnam.  

.

Thời sự mấy tuần nay có sự kiện bộ phim “Vòng eo 56” với những phản ứng rình rang trên các phương tiện thông tin : buổi ra mắt của phim, chương trình truyền hình phỏng vấn đạo diễn Vũ Ngọc Đãng với mấy giọt lệ của Ngọc Trinh. Về số thu, bộ phim có vẻ “ăn khách” vì dân tình tò mò, vì tên Ngọc Trinh “hot”, vì cũng có thể một số người đi xem phim để …”rửa mắt”, hi vọng được một bữa tiệc ảnh hở của nữ hoàng nội y – tựa phim đã đưa ra một chi tiết thuộc vật thể giới tính rồi.

Bài này phân tích sự hiện tượng “Vòng eo 56” dưới hai khía cạnh:

. chuyện người nổi tiếng

. phương thức “kể truyện” để lôi cuốn.

Một cách ngắn gọn, Vòng eo 56 là một bộ phim đơn giản về mặt thủ pháp điện ảnh, tập trung cách kể sao cho câu chuyện hay, xúc động. Chuyện đời cô gái nhiều tai tiếng như Ngọc Trinh đã giúp đạo diễn Vũ Ngọc Đãng phát huy thế mạnh của ông trong thể loại phim ngôn tình.

Về nội dung cốt truyện, người mẫu Ngọc Trinh cho biết có 70% sự thật về chuyện đời cô trong phim, còn lại là vài yếu tố thêm thắt, hư cấu để cho ra một tác phẩm điện ảnh. Qua nhiều tình tiết, cô muốn gián tiếp giải đáp dư luận về những gì xảy ra trong quãng đời bước chân vào làng giải trí đầy sóng gió của mình.

Con số “70% sự thật” đúng ra có nghĩa rằng như thế thì không còn là sự thật mà thành một chuyện chủ quan có dụng ý gì đó. Đơn giản nhất là “tốt khoe xấu che” hay xa hơn, để làm công cụ cho một kế hoạch thăng tiến trong giới showbiz chẳng hạn – điều cuối cùng này có thể là một giả thuyết minh chứng được: cô Ngọc Trinh bắt đầu lấn sân sang Bước nhảy hoàn vũ là một bằng cớ.

Thông điệp của “Vòng eo 56” nguy hiểm, Chỉ cần đẹp và ngoan ngoản thì sẽ được đại gia giàu có sẳn sàng bảo trợ, yêu thương chiều chuộng, được mua nhà, mua xe và chăm sóc cho cả gia đình. Phụ nữ đã đòi tự lập, giành nữ quyền từ gần cả thế kỷ rồi, không lẻ giờ đây chỉ một cái gạt tay, bỏ hết nhân phẫm, tự trọng mà … sống bám. Cũng không có đại gia nào bỏ tiền vô điều kiện. “Không có bữa trưa nào miễn phí”.

Chuyện của cô Ngọc Trinh là chuyện của một cô bé lọ lem, đổi đời nhờ có nhan sắc và nhất là đồng ý phô trương thân thể – dùng thân thể để tiến thân. Không khác nào một chuyện cổ tích giữa thời hiện đại. Chuyện như thế hấp dẫn được các cô thôn nữ trong các túp lều tranh cho các cô có thể mơ mộng để chấp nhận những khó khăn hiện tại. Cái kiểu “một ngày nào đó, ông hoàng tử của tôi sẽ đến …”

Hiện nhiều báo hàng ngày đều theo rất sát các chuyện của ca sĩ này hay diễn viên kia : phỏng vấn, hình ảnh, bàn luận về sắc đẹp, trang phục, những chi tiết về đời tư của họ, gia đình con cái họ và nhiều khi cả nhân sinh quan hay vũ trụ quan của họ … cứ thể như người nổi tiếng là những mẫu mực mà cả xã hội phải theo.

Tại sao chuyện người nổi tiếng… «ăn khách», tại sao ta thích nhìn ảnh và đọc truyện riêng tư của những người nổi tiếng ? Mặc dù rằng trên phương diện luân lý, họ không hẳn là những khuôn mẫu đạo đức, họ có những cách sống và tiêu xài hàng trăm hay ngàn lần khác xa cách sống và lợi tức của dân tình, …

Cuộc đời nhiều màu xám đen, ta thích «mơ»

Cơm không đủ ăn, áo không đủ mặc, nhà chật chội, ô nhiễm ngay trước cửa, … Với hình ảnh của những người nổi tiếng, ít nhất trong vài phút, ta được nhìn những quần áo hàng hiệu vừa đẹp vừa đắt tiền, được nhìn những xe sang, những toà nhà huy hoàng sang trọng của tài tử này hay danh ca kia … ta có thể quên đi thực trạng khó khăn.

Theo Marx, «tín ngưỡng là thuốc phiện của dân tình» (la religion, c’est l’opium du peuple). Chuyện người nổi tiếng mê hoặc dân không kém !

Nhất là khi các báo chí cố tình nhấn mạnh nguồn gốc nghèo khổ của một vài nhân vật nổi tiếng – một loại chuyện thần tiên, sự đổi đời của công chúa lọ lem – Những chuyện như thế cho phép ta nằm mơ ngay giữa ban ngày ! Một số trong chúng ta còn nhập vai vào, tự đặt mình vào vị trí của người nổi tiếng đã có thời thơ ấu khó khăn và xem sự thành công của nhân vật ấy như … một sự thắng cuộc trên định mệnh của chính bản thân.

Nhu cầu nghe kể chuyện.

Không chỉ có trẻ con mới thích nghe kể chuyện trước khi đi ngủ. Người lớn cũng thế. Phân tích chuyện những người nổi tiếng, quanh đi quẩn lại cũng chỉ có một số «mô típ» hay «tình tiết» (tiền bạc, danh vọng, hôn nhân, sắc đẹp).

Đúng ra những tình tiết này, mỗi một trong chúng ta đều đã trải nghiệm. Chỉ có một khác biệt : nơi các người nổi tiếng chi tiết nào cũng toàn màu hồng, tươi đẹp và «cứ đưa tay ra là với tới». Trong khi ngoài đời, cuộc sống cho ta đầy thất vọng. Chuyện người nổi tiếng ở đó để thỏa mản nhu cầu ta cần nghe và đọc những chuyện có hậu.

Nhu cầu có thần thánh và anh hùng.

Thuở xưa, tôn giáo còn thịnh hành, mọi người tin ở trời, ở thánh. Trong lịch sử thì có những anh hùng cứu nước giúp dân. Ở thế kỷ thứ XX, XXI hiện giờ, tín ngưỡng mất vị trí, lại đang thời bình, không có anh hùng, … những người nổi tiếng thay vào chỗ trống đó. Các nghệ sĩ, trong cảm nhận của dân tình, đóng thế vai các thần thánh và anh hùng. Các hiện tượng «fan club» hay hét hò đón thần tượng, … là những thí dụ cụ thể.

.

Chuyện người nổi tiếng là một loại xi măng tạo liên kết xã hội.

Là chuyện ở đầu môi của nhiều người, là tiền đề cho giao tiếp (cái kiểu «À chị biết không, cô người mẫu X vừa lấy chồng») và nhờ đó liên hệ xã hội dễ dàng hơn. Ngày xưa bên ta, ta có «miếng trầu là đầu câu chuyện», bên Tây thì nói về thời tiết («hôm nay trời xấu quá»). Bây giờ, ta bắt chuyện bằng các tin các ảnh «nóng» hay «hở» của các tài tử.

.

Chuyện người nổi tiếng là một … công nghệ nhiều lợi nhuận và được các cơ quan truyền thông … nuôi dưỡng đặc biệt

Những chuyện này nuôi sống các người nổi tiếng – dĩ nhiên rồi, họ càng được nổi tiếng hơn khi các phương tiện truyền thông siêng năng nhắc đến họ. Báo chí thì nhờ có chuyện người nổi tiếng sẽ được nhiều độc giả hơn. Từ đó, các báo ấy thu được nhiều quảng cáo hơn, …

Các người nổi tiếng lại nuôi sống cả một «lực lượng» nhiếp ảnh gia, chuyên viên trang điểm, nhà thiết kế thời trang, nhà báo của chuyên trang này, …

Cả giới sống nhờ chuyện các người nổi tiếng lại ra sức sáng tạo để «kể» thêm nhiều chuyện nữa và tiếp tục mê hoặc dân tình.

Nhưng thực sự tiền mà các người đẹp xài không đếm đúng ra đó là do dân tình đóng góp mà không biết đó thôi. Tiền cấp dưỡng của các đại gia đúng ra là tiền họ thu góp được nhờ đầu cơ, nhờ trả lương thấp cho công nhân họ, nhờ họ sản xuất mà không bảo vệ môi trường… Tức là tiền ăn cắp của mọi người.


Vòng eo 56 và story telling

Cho phép độc giả nằm mơ ngay giữa ban ngày! Một số người còn có thể nhập vai, tự đặt mình vào vị trí của Ngọc Trinh nổi tiếng đã có thời thơ ấu khó khăn và xem sự thành công của cô như … một sự thắng cuộc trên… định mệnh. Chuyện phim cổ điển như bất cứ chuyện ngôn tình nào.

Story telling là gì?

Dùng những chi tiết nhẹ nhàng, thường ngày để cho chuyện có vẻ thật nhất, để biện minh cho bất cứ chủ đề nào, có những chuyện thật – muốn được nhiều giúp đỡ những trường hợp cơ nhở (mục tấm lòng nhân ái của Dân trí chẳng hạn) , có những chuyện ngây ngô để đề cao nhân vật X hay Y, có những chuyện xem thường cả việc cần bảo vệ sự riêng tư cá nhân của người trong cuộc, …

Wikipedia định nghĩa story telling là cách kể chuyện, dựng lên một kịch bản. Văn chương truyền khẩu là thể loại kể truyện đầu tiên của ông cha ta. Nhưng gần đây, trong tiếp thị, phương thức kể truyện được dùng để lôi cuốn khách hàng. Truyện kể dễ hiểu hơn, cụ thể hơn, sống động hơn, dễ nhớ và nhớ lâu hơn. Não ta được kích thích trong tổng thể trước một truyện có đầu có đưôi hơn là trước một chi tiết ngắn gọn và vô nghĩa.

Coca Cola dùng rất nhiều hình ảnh gia đình hạnh phúc, nhóm bạn bè cùng vui đùa để truyền “thông điệp” quảng cáo của mình.Coca Cola thành chuyện cùng uống vui với bạn bè, cùng mừng ngày thi đậu với cha mẹ – những chuyện đầy hạnh phúc.

Từ việc cho các con học hè tới chuyện Bộ trưởng giáo dục kể về kỷ niệm hồi xưa của ông, thời ông đi học.. . Kể chuyện như thế lôi cuốn người đọc vì có dàn cảnh, có kịch tính nên dễ hiểu hơn và nhất là dễ nhập vai vào câu chuyện hơn.

Các nhà báo cũng thường hỏi ý kiến cỷa X, Y, Z, để phục vụ cho đề tài của mình để cho thêm vào những nét cụ thể hầu tăng thêm độ…tín cận cho bài của mình. Những người được hỏi đóng vai nhân chứng.

.

Phim “Vòng eo 56” là thí dụ điển hình nhất của cách dựng kịch tính kể chuyện, để lôi cuốn người xem. Ngọc Trinh thành nhân chứng hay hiện thân của một người đẹp vốn khổ sở nhưng đổi đời nhờ biết khai thác tình thế.

Thay lời kết

Nếu món ăn tinh thần của thanh niên thanh nữ ở bên ta thuộc vào loại các bài báo với đầy hình các người nỗi tiếng “hở” hay “nude”, nếu phim ảnh toàn các phim loại “Vòng eo 56”, hay nếu đa số các phụ nữ đều lo nhuộm tóc, làm trắng da, giải phẩu thẫm mỹ, … thì trong tương lai phụ nữ Việt Namcó thể sẽ gặp nhiều khó khăn và khủng hoảng – từ kinh tế tài chánh tới sức khoẻ tâm thần. Đó là chưa nói đến những tàn lụi của các giá trị đạo đức

Nguyễn Huỳnh Mai

Sách tham khảo :

Dakhlia J., Mythologie de la peopolisation. NXB Le Cavalier bleu, 2010.

Spies V., Télévision, presse people. Les marchands de bonheur. NXB De Boeck, 2008.

http://en.wikipedia.org/wiki/Storytelling

Advertisements

Đã đóng bình luận.