Skip to content

Ta chết thế nào?

Tháng Tám 14, 2017

Comment meurt-on?

.

Chung chung, xã hội học có hai cách nghiên cứu

. quan sát để mô tả tìm hiểu giải thích sự kiện hay hiện tượng

. hỏi các nhân vật diễn viên trong một sự kiện để tiếp cận sự kiện.

Thông thường thì các nhà xã hội học dùng cả hai phương pháp, với những kỹ thuật quan sát, điều tra, thu thập các dữ kiện qua bảng câu hỏi, thang đo ý kiến thái độ hay phỏng vấn sâu để ghi lại các chuyện đời (life stories).

Nhưng có một hiện tượng khó nghiên cứu: cái chết.

.

Bác sĩ thì có thể giải thích tại sao X hay Y chết. Bác sĩ cũng thường giúp các cá nhân ấy lìa đời một cách nhẹ nhàng nhất có thể bằng các loại thuốc giảm đau và cho họ từ từ đi vào thiên thu. Nhưng bác sĩ không có khả năng mô tả tường tận cái chết của bệnh nhân của mình. 

Người chung quanh, chứng nhân, có thể tả lúc ông hay bà ấy sắp lìa đời. Bị đau đớn hành hạ, không vẹn tròn thân xác hay yên tỉnh như một người say giấc nồng.

Những điều đó chỉ là phiến diện, chứ không … toàn cảnh:  ông hay bà ấy chết thế nào, ta khó mà biết được.

Vì không thể hỏi thẳng nhân vật – ông hay bà vừa mới chết không còn ở trên đời, không thể trả lời phỏng vấn. Những người nhân chứng thì dưới ảnh hưởng của cảm xúc tình cảm, khó mà cho những chi tiết khách quan.

Còn phương pháp quan sát? Cái chết của ai đó là một biến cố riêng tư, gia đình thông thường không chấp nhận sự hiện diện của một xã hội học gia trong lúc người thân của mình sắp lìa đời.

.

Tóm lại,  những người đã trải nghiệm cái chết thì không còn ở đó để tả cái chết.

Những người còn sống thì có thể nói về cái chết theo tưởng tượng của họ . Hoặc là qua một vài “kinh nghiệm” chủ quan khi họ chứng kiến lúc lâm chung của người thân.

Còn ngoài ra, nhà xã hội học hiếm có dịp quan sát những cá thể đang lìa đời.

.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

Đã đóng bình luận.