Skip to content

Vấn đề “năng khiếu sư phạm”

Tháng Chín 24, 2017

Dons et compétences des enseignants?

Một phần của bài này cũng có thể đọc được ở đây:

https://laodong.vn/dien-dan/giao-su-bi-len-tieng-ve-thong-tin-70-giao-vien-khong-co-nang-khieu-su-pham-566550.ldo

.

Hôm nay Lao động trên mạng đăng bài này của nhà báo Quang Đại

https://laodong.vn/xa-hoi/tac-gia-thong-tin-soc-70-giao-vien-dung-lop-khong-co-nang-khieu-su-pham-noi-gi-566354.ldo

Dưới đây là những dòng chép lại từ bài báo

Báo Lao Động online ngày 23.9 có bài “Sốc: 70% GV đứng lớp không có năng khiếu sư phạm?”, có thông tin dẫn lại nội dung phát biểu của Thạc sỹ Nguyễn Đình Anh, nguyên Trưởng Phòng giáo dục chuyên nghiệp Sở GDĐT Nghệ An tại Hội thảo giáo dục 2017 về chất lượng giáo dục phổ thông do Uỷ ban Văn hoá, Giáo dục Thanh niên Thiếu niên và Nhi đồng của Quốc hội tổ chức ngày 22.9.

Cơ sở của phát biểu nói trên là kết quả quan sát, suy ngẫm của tôi trong mấy chục năm công tác, chủ yếu ở Sở GDĐT Nghệ An.

Ông Nguyễn Đình Anh cũng lưu ý thêm, tỷ lệ 70% GV đứng lớp không có năng khiếu sư phạm không đồng nghĩa với tỷ lệ GV không hoàn thành nhiệm vụ. “Ban đầu, họ có thể không có năng khiếu, nhưng qua thời gian phấn đấu, họ vẫn tích lũy được kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn, hoàn thành nhiệm vụ, thậm chí hoàn thành tốt”, ông Anh lý giải.

Xin mạn phép góp ý về một vài vấn đề

Các con số. 70%, 90% đại đa số hay bất cứ tỉ lệ nào cũng đòi hỏi sự chính xác. Mà muốn chính xác thì phải cân đo tận tường, phải nghiên cứu, có phương pháp và có kiểm chứng. Nếu chỉ qua kinh nghiệm của một cá nhân, dù là quan sát và suy ngẫm trong suốt một thời gian dài, ở đây là 10 năm vi hành trên thực địa đi nữa cũng chỉ là những kinh nghiệm có thể chủ quan, có thể thiếu chiều sâu và không toàn diện, …

Vấn đề năng khiếu sư phạm

Năng khiếu có thể định nghĩa như một khả năng đặc biệt. Nhiều người còn ngầm cho rằng năng khiếu là bẫm sinh – năng khiếu trời cho – Thế nhưng các nhà xã hội học mà đi đầu là ông Pierre Michel Menger thì nghĩ khác

Thiên tài dưới mắt của nhiều người là một khả năng bẫm sinh – từ trên trời rơi xuống – đúng như chữ «thiên» trong thiên tài. Thế nhưng nếu không miệt mài cật lực làm việc thì có lắm thiên tài đi nữa cũng sẽ bị chôn vùi trong tro vụn.

Tại sao có người miệt mài cật lực làm việc ? Làm sao giải nghĩa những động lực giúp ta cố gắng ? Ông Menger nói đến động cơ và đền bù.

Động cơ là lực đẩy ta tiến tới hay tiếp tục làm một việc nào đó. Lòng mẹ thương con là động cơ khiến người phụ nữ sẳn sàng hi sinh cả thân mình để mưu cầu sự sống hay hạnh phúc cho con.

Mengler phân biệt động cơ nội tại và động cơ bên ngoài.

Ông Menger định nghĩa năng khiếu là khả năng cho một việc gì – một khả năng vừa thuộc nội tại của cá nhân vừa tùy thuộc xã hội.

Mozart được sủng ái ở châu Âu vào thời của ông. Ông có … năng khiếu về âm nhạc. Nhưng năng khiếu của ông một phần đã được phát triển và vun trồng bởi hoàn cảnh gia đình – cha ông là maître de chapelle,  nhạc sĩ của vua – và những sáng tác thanh nhạc của ông lúc đó là hợp thời. Một cách thái quá, ví dụ như ông sinh ra ở Bali chẳng hạn  thì không hẳn Mozart đã được biết tới.

Cho các giáo viên thì trường sư phạm và cả xã hội phải là môi trường làm nẩy sinh rồi vun trồng và bồi dưỡng các … năng khiếu sư phạm của giáo viên. Nếu đa phần các giáo viên không có năng khiếu thì có lẻ phải nhìn xa hơn và truy nguồn cái … khiếm khuyết đó.

Chi tiết về bài này ở đây:

http://vanhoanghean.com.vn/van-hoa-va-doi-song27/cuoc-song-quanh-ta46/thien-tai,-nang-khieu-va-kha-nang-sang-tao

Ông Nguyễn Đình Anh nói rằng dù thiếu năng khiếu, các giáo viên vẫn có thể làm tròn nhiệm vụ dạy trẻ, nhờ kinh nghiệm, tích lũy kiến thức.

Nhiều người chuyên môn lo đào tạo giáo viên ở trời Âu, không đặt trọng tâm lên kinh nghiệm. Vì mỗi kinh nghiệm có cái giá phải trả, kinh nghiệm với lớp A khác với thực trạng của lớp B thành rất khó mà .., tái sử dụng, …

Kinh nghiệm có thể cần, nhưng cần hơn nữa là nghị lực muốn làm tốt việc đưa trẻ đến bến bờ hiểu biết. Tức là động cơ, tức là lòng yêu nghề, yêu trẻ.

Bài này cho thấy một số kỹ năng bên lề rất cần cho người đi dạy: truyền cảm xúc, tạo đam mê, dạy tiếp nhận cái đẹp, tạo tình người và khả năng tự vấn mình

http://www.vanhoanghean.com.vn/van-hoa-va-doi-song27/van-hoa-hoc-duong40/ban-ve-vai-ky-nang-%C2%ABben-le%C2%BB-can-cho-mot-nguoi-di-day%E2%80%A6

Vài lời chót?

Nhưng cũng không thể nào đòi hỏi người đi dạy phải toàn tâm toàn sức cống hiến khi quyền lợi không đi đôi với trách nhiệm, khi đồng lương bèo bọt không cho phép họ sống một các thoải mái. Đó là còn chưa nói đến chuyện phong bì phong bao để xin việc,…

Rốt cuộc, trọng đãi các giáo viên với một hệ thống lương bổng thích ứng, với chế độ đãi ngộ tôn sư để học đạo – dùng chữ của xã hội học là phải làm sao cho người thầy được trọng vọng trong xã hội để từ đó gầy nên động cơ cho một số người trong giới trẻ lăn xã vào nghề sư phạm.

Động cơ là khởi điểm của năng khiếu nhưng cũng phải có một chương trình đào tạo up to date – cập nhật – với những hiểu biết mới nhất về tâm lý nhi đồng, về phương pháp sư phạm, về kỷ nghệ thông tin, … để giúp cho người thầy có đủ hành trang cho công việc dạy trẻ hàng ngày. Song song với chương trình và nội dung các môn cần dạy.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.