Skip to content

Về nội quy trường Lương thế Vinh?

Tháng Mười 5, 2017

A propos de la sévèrité des Règlements d’ordre intérieur du Lycée Lương thế Vinh

.

Về vấn đề Nội quy nghiêm khắc hay hà khắc của trường Lương thế Vinh dậy sóng những ngày gần đây, tôi viết một bài dưới dạng hỏi đáp để dễ đọc hơn. Lao Động cho đăng với những cắt xén khốc liệt,  – mà hoàn toản không hỏi ý tác giả. Thế còn quyền sở hữu trí tuệ?

https://laodong.vn/dien-dan/ve-noi-quy-truong-luong-the-vinh-can-huong-tre-den-tu-giac-thay-vi-cam-doan-568239.ldo

.

Dưới đây là toàn văn

.

Theo quy định của trường Lương Thế Vinh, học sinh phải mặc đúng quy định đồng phục, không đi dép lê, dép quai hậu xỏ ngón, giày cao gót. Nam sinh không được để tóc dài, nữ sinh không để những kiểu đầu tóc thời trang, không nhuộm tóc.

Học sinh ra vào trường phải quẹt thẻ theo đúng quy định, nếu quá 3 lần/một kỳ không quẹt thẻ sẽ bị hạ một bậc hạnh kiểm của kỳ học đó.

Học sinh vào lớp muộn quá 5 phút (bất cứ tiết học nào) đều không được vào lớp và phải lao động công ích trong suốt thời gian còn lại của một tiết.

Xin bà cho ý kiến

Đó là những luật lệ qui tắc tối thiểu của một “tổ chức” – Không có những điều đó thì không còn là trường học nữa mà thành một … cái chợ.

Tôi là người bảo vệ bản thể của mọi trẻ và quan niệm rằng trường học phải là một môi trường khai phóng tức là tôn trọng tự do của trẻ và giúp chúng từ từ đi đến tự lực tự cường, không phụ thuộc bất cứ cái gì hay bất cứ ai.

Nhưng muốn đạt những mục đích đó thì phải ngồi lại với nhau, hoạch định những phương thức và nội dung cần làm việc cùng nhau. Mà muốn làm việc cùng nhau thì cần …vài nguyên tắc tổ chức tối thiểu – những điều kiện tiên khởi. Đó là “miếng trầu làm đầu câu chuyện”.

Nếu đúng thì sao một số phụ huynh phản đối?

Cái “lỗi” của trường Lương Thế Vinh là sự áp đặt của Nội quy ấy. Thế nên sau đó thì có giải thích phân trần thế nào đi nữa cũng là quá muộn.

Tôi xin kể một thí dụ tương tự: Khúc Chiến ca của Mẹ Hổ. Khi bà Amy Chua viết ra cuốn sách kể những cách bà dạy hai đứa con gái của mình, bất cứ nhà “bảo vệ quyền của trẻ em” nào cũng sẽ sẽ phản đối những hà khắc của bà – ở đây là hà khắc thật đấy, là kỷ luật sắt, kỷ luật nhà binh : nghe lời cha mẹ tuyệt đối, phải học giỏi, không được ra ngoài chơi buổi tối trước x tuổi, phải học một nhạc khí, …

Trẻ là phải tự do, phải có quyền chơi để phát triển, cách dạy con của bà Chua thật là…độc tài!

Thế nhưng có nghe bà kể chuyện một ngày sống của các con gái bà mới thấy là hai cô ấy được bao bọc trong yêu thương và có một môi trường an bình cho bản thể các cô phát triển, các cô chơi một nhạc khí chứ không phải “học” một nhạc khí, ….Kết quả hai cô trở thành những thiếu nữ phát triển nhịp nhàng và sống vui vẻ hạnh phúc.

Trở lại trường Lương thế Vinh, chuyện ăn mặc và nhuộm tóc của các nữ sinh khiến tôi chú ý trước tiên.

Trong một xã hội chuộng ngoại, từ cách ăn mặc cho tới bỏ tóc đen nhuộm tóc vàng… Nội quy của Lương thế Vinh không sai.

Thuốc nhuộm tóc rất độc haị, ít thì dị ứng da, nhiều thì là nguồn của ung thư – đó là chưa kể yếu tố tốn kém tiền bạc và thời gian. Các nhà sản xuất họ mất thị trường ở Âu Mỹ, các bác sĩ bên này giáo dục dân tình, nên họ rình rang tiếp thị ở Trung quốc, Hàn quốc và các nước châu Á châu Phi khác. Giới trẻ ở các nơi này thiếu cẫn mật và ồ ạt nhuộm tóc mình, Bỏ màu tóc đen cũng là một biểu hiệu của việc không biết tự yêu mình, có mặc cảm

Tôi lặp lại chỉ có cách làm của trường Lương thế Vinh là …sai. Nếu giảng giải tận tình, các nữ sinh sẽ không nhuộm tóc mà không cần phải cấm!

Những điều khác trong Nội Quy Lương thế Vinh cũng thế. Mỗi điều có một sự chính thống nội tại – lý lẻ tại sao phải làm, phải cấm – Chỉ có cái là trong một bảng Nội quy thì không có chỗ cho giải thích dài dòng.

Chuyện nhai kẹo cao su chẳng hạn : không trò nào của tôi “dám” làm chuyện đó trong lớp hay trong giảng đường vì nó bị xem là vô lễ với người đối diện Còn điện thoại di dộng cần phải để chế độ ngủ khi bước vào lớp đã thành một phản xạ rồi.

Những hành vi đó, nếu giải thích một cách lý thuyết hơn thì tôi có thể đưa ra khái niệm xã hội hóa – tức là những phương thức tập tành để sống với xã hội. Còn phạt lại thuộc phạm trù chế tài – Dùng những hình thức kiềm tỏa để cho hành động của một cá nhân nào đó thích hợp với luật và lệ của nơi chốn.

Nội quy của trường Lương thế Vinh cho thấy là trường chưa xã hội hóa học trò của mình mà đã đi chế tài. Phản ứng của phụ huynh có thể giải thích được vỉ sự “thiếu dạy trước” mà đi đến “cấm trực tiếp”.

Thế thì phải làm sao?

Rất là giản dị. Có thể chỉ cần một buổi tọa đàm trước khi công bố bản Nội quy là đủ: trong một không khí hòa nhã, thầy trò nói chuyện cùng nhau bên cốc nước, thầy có bổn phận chuẩn bị tinh thần các trò về …kỷ cương của sống cùng nhau trong trường để rồi sau đó ngồi lại nghe thuyết minh và công bố nội quy. Tôi tin chắc là tất cả phụ huynh và học sinh sẽ đồng tình. Không cần những hình thức màu mè rình rang của các buổi khai giảng mà rốt cuộc chỉ …hành xác các trò – chưa vào học đã mệt mỏi vì bị đàn áp, bị lệ thuộc Ban Giám học, các thầy cô hay các quan chức sắc qua các diễn văn dài lê thê.

Lúc ban đầu bà có nói đến sự cần thiết của một số “luật” tối thiểu để có thể đạt đến mục đích của tổ chức…

Đúng thế, để dạy và học – mục tiêu của tổ chức mà ta đang bàn ở đây – , bất cứ trường nào cũng cần có cấu trúc, phân công phân quyền để sinh hoạt. Cả hai yếu tố này – cấu trúc và sinh hoạt – đều phải tuân thủ một số điều lệ. Điều lệ của bên cấu trúc thì có, chẳng hạn, bằng cấp về khả năng của các giáo viên. Về sinh hoạt thì Nội quy là bảng “tóm lượt” thể thức cần có trước khi bắt tay vào việc.

Những cái “không” hay “cấm” tiếp theo trong nội quy của trường Lương thế Vinh nằm trong những điều kiện của “tiền đề” đó.

Học sinh không mang sách, truyện nhảm nhí và hung khí đến trường, nếu phát hiện sẽ bị tịch thu, không trả lại và sẽ bị xử lý kỷ luật. Cấm mang quà bánh, nước uống vào lớp. Cấm chơi trò ăn tiền. Cấm mang chất nổ, chất dễ cháy đến trường.

Còn kỷ luật ở lớp trong Nội quy trường Lương thế Vinh ? Bà nghĩ thế nào về đoạn:

Khi đến lớp, học sinh đến trường phải học bài, làm bài tập đầy đủ, chú ý nghe giảng, ghi chép, làm bài nghiêm túc trong giờ học. Học sinh tuyệt đối không được làm việc riêng trong giờ học. Nếu mất trật tự, làm ảnh hưởng đến bài giảng của thầy cô và tiếp thu của bạn, học sinh sẽ bị giáo viên hoặc giám thị mời ra khỏi lớp.

Đó là những điều hiển nhiên. Thậm chí có thể là không cần mang vào nội quy!

.

Còn phần nói về Facebook?

Ở đây, dùng từ ngữ học đường thì Lương thế Vinh … lạc đề. Giáo dục các em cách dùng Facebook là một chương riêng trong học làm người và học để sống trong xã hội. Điều này không cần dài dòng cho vào nội quy. Vã lại, dẫu có dài dòng, phần nói về Facebook chưa đầy đủ, còn phải nói về những trường hợp bị xúc phạm trên mạng, tại sao và cách đối xử khi bị xúc phạm, … Cần lên lớp cho đề tài này – vì Facebook nằm trong vũ trụ của giới trẻ. Chứ không chỉ đề cập đến trong Nội quy.

Về các “hình phạt” ở trường Lương thế Vinh ?

Thưởng chứ không phạt, dựa trên ý thức trách nhiệm của từng em, phòng cháy chứ không chữa cháy, … là những phương thức tôi cổ xúy. Tôi lại chống đối hoàn toàn các hình phạt có tính xã hội, tức là bắt phạt người “phạm kỹ luật” trước thanh thiên bạch nhật.

Rửa bát, quét sân trường, nhắc nhở, phê bình, khiển trách, cảnh cáo trước lớp , …là những chế tài có tính xã hội.

Con người là một con vật xã hội. Nó có phạm lỗi thì phạt nó, đồng ý, nhưng tuyệt đối phải bảo vệ bản thể và danh dự của nó trong mắt tha nhân – Phải làm sao chế tài nhưng sau chế tài trò ấy còn tiếp tục ngẫng cao đầu sống với bạn bè, thầy cô..

Bị đuổi học cũng thuộc loại chế tài xã hội?

Bị đuổi học tức là loại bỏ cái chức vị là thành viên của trường học – dù là có giới hạn trong thời gian, ba hay năm ngày – đối với tôi cũng là một cấm kị. Vì đi học là quyền của bất cứ mọi trẻ. Em nào có phạm lỗi thì phải làm sao “dạy” để em không tái phạm, chứ cấm đi học vài ngày sẽ không làm thay đổi tình thế.

Còn chuyện mời phụ huynh đến làm việc?

Thật sự tôi không biết bên nhà sinh hoạt như thế nào. Ở Bỉ, mỗi học kỳ, giữa năm và cuối năm, đều có một buổi để giáo viên, học sinh và phụ huynh gặp nhau để cùng chia sẻ … tình thế của mỗi học sinh. Làm việc với phụ huynh khi có vấn đề cũng nằm trong … phong tục bên chúng tôi.

Kết luận ?

Những điều tôi nói ở đây chỉ dựa trên bảng Nội quy của trường Lương thế Vinh, còn hiện trạng trên thực địa thì vì ở xa quá, tôi hoàn toàn không biết…

Nguyễn  Huỳnh Mai

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.