Bỏ qua nội dung

Hiện tượng kiệt sức của “nghề” làm cha mẹ

Tháng Hai 9, 2018

Le Burn out parental

Dẫn nhập

Các nước như Thụy điển, Phần Lan, Croatie, Canada, Ba lan và Ý cho phép người mẹ trẻ khi sinh con được nghỉ từ 45- 56 tuần với mức lương khoảng 80% lương bình thường, Ƈha của đứa bé có thể lấy một phần trong số ngày nghỉ này để vợ mình đi làm sớm hơn và thiết lập như thế sự bình đẳng giữa nam và nữ trong việc săn sóc con.

http://womenandtech.com/infographic-paid-maternity-leave/?

Nhưng cha mẹ kiệt sức là kiệt sức suốt mười mấy năm của tuổi thơ ấu của con.

Hai thí dụ cụ thể

  • Cô Trang là sinh viên ở Pháp, chồng cô vừa xong Tiến sĩ. Cô đang lo Master khoa học xã hội. Hai ông bà có hai con,  đang học Tiểu học cũng ở bên ấy. Thế có nghĩa là cuộc sống mỗi ngày của cô Trang có tên : đưa đón con, chăm sóc chúng, lo cơm nước nhà cửa giặt giủ, … đồng thời phải lo học và làm tiểu luận ra trường. Đó là chưa nói đến những lúc con ngã bệnh hay chúng phải lo học thi… Chồng cô đở đần vợ, phụ cô rất nhiều nhưng thời dụng biểu của anh ấy đã đầy ắp các công việc nghiên cứu và viết luận án Tiến sĩ.

  • Một nhà sinh học làm việc cho một xí nghiệp Dược. Vợ của anh ấy cũng cùng nghề. Hai anh chị có hai bé trai lên 9 và lên 5. Cả nhà vừa sang Mỹ được hơn một năm. Dù rằng các cháu này biết hai thứ tiếng Anh Pháp từ bé, nhưng để làm quen với một xã hội khác, một môi trường khác, … đòi hỏi nhiều cố gắng. Hơn nữa, để cho các cháu tiếp tục học nhạc, học bơi, học võ đồng thời sinh hoạt Hướng đạo mỗi cuối tuần, … hai vợ chồng trong câu chuyện này … xoay như chong chóng mỗi ngày.

.

Cha mẹ phải lo cho con cái chứ chúng không lớn lên một cách tự nhiên như cây cỏ.

Trách nhiệm làm cha mẹ là một chuyện. Bên cạnh đó áp lực xã hội cũng rất lớn. Áp lực đi từ những mẫu mực văn hóa, từ bạn bè của trẻ, từ trường học của chúng, …

Các nghiên cứu cho thấy là quĩ thời gian làm việc nhà của các gia đình có con nhỏ là khoảng 32 giờ/tuần cho phụ nữ và 28 giờ/tuần cho các ông – tức là gần tương đương với một công việc toàn thời gian, ít nhất là cho các bà mẹ. Cụ thể hơn, mỗi ngày phụ nữ có con dành 94 phút để săn sóc chúng, nam giới góp sức cho 28 phút nữa. Tức là mỗi ngày để săn sóc nuôi dạy con, hai người dành hơn 120 phút. 

https://huynhmai.org/2014/09/08/nam-nu-gioi-va-viec-noi-tro/

Đó là chưa nói đến cơm nước chợ búa, lau dọn nhà cửa, …

Trách nhiệm của cha mẹ: làm sao cho cái lớn lên, trưởng thành và tự lập.

Ba nhóm chữ nhỏ nhưng bao gồm rất nhiều công việc hàng ngày. Nhiều bậc cha mẹ vẫn nói “con nhỏ, trách nhiệm nhỏ. Con lớn, trách nhiệm lớn”. Thật vậy, lúc con còn bé phải lo cho ăn, thay tả, tắm rửa, dạo chơi và phơi nắng, … danh sách các công việc dài lê thê. Nhưng con càng lớn, có thể là không phải lo nursing nữa nhưng phải trả lời những … nhu cầu khác – từ nhu cầu hiểu biết chuyện liên hệ nam nữ chẳng hạn – tới nhu cầu tâm lý xã hội ăn mậc giao thiệp, định nghĩa của bản thể, …

Làm sao để con cái hạnh phúc – Hầu như mọi người trong xã hội đều đổ trọng trách này cho cha mẹ.

Trong khi đó, con cái không bao giờ tự nhiên ôm cổ cha hay mẹ để nói “con đang hạnh phúc” – Như thế có nghĩa là cha hay mẹ phải từng thời điểm, lo cho con đồng thời cố gắng quan sát con mình để có thể thay hướng đi nếu cần.

Tất cả những công việc cụ thể kèm theo những căng thẳng tinh thần làm cho cha mẹ kiệt sức.

Khái niệm Burn out – bị thiêu hủy, bị kiệt sức – được biết tới từ gần hai thập niên. Người ta bàn đến kiệt sức của người đi làm vì đòi hỏi của xí nghiệp cao, vì sự tranh đua hay lo sợ mất việc làm cho tâm lý người đi làm thành khó ở. Một vài trường hợp burn out nặng đến nổi cá nhân đi đến tự tử.

Nhưng kiệt sức của cha mẹ là một khái niệm mới. Vì chuyện nhà – travail domestique – là một chuyện mà ai cũng xem như … tự nhiên, chuyện nhà không được trả lương chẳng hạn. Nhưng chuyện nhà là 25% tổng sản lượng quốc gia và đa phần chuyện nhà đổ trên đôi vai của người vợ và người mẹ trong gia đình

Có những cha mẹ đầu hàng và kêu gọi được trợ giúp – nhưng kêu gọi ai ? Gia đình nào cũng cùng …số phận với mình. Con cái đã không đòi hỏi được chào đời, mình đã sinh ra chúng thì … phải có trách nhiệm với chúng.

Vài “Hội những cha mẹ kiệt sức”, với sự góp phần của các tâm lý gia, được thành lập gần đây ở trời Âu. Mục đích là để tương trợ nhau và cùng phân tích tổng thể việc lo cho con với vài lối thoát khả dĩ làm nhẹ bớt “gánh nặng” đè lên vai cha hay mẹ. – thay đổi một vài sinh hoạt ngoài giờ học của các con, nhờ trường học giúp khi con có vấn đề ở trường. Tổ chức việc nội trợ cách khác, chỉ đi chợ một lần mỗi tuần chẳng hạn, nhờ những dịch vụ của làng xã nơi cư trú, … Cùng lắm, trao đổi chuyện đời của mình cùng với những người ở trong hoàn cảnh giống nhau cũng là một giải pháp – để làm vơi đi sức ép tâm lý.

Nhưng không có giải pháp nhiệm mầu. Có những trường hợp bậc làm cha mẹ không thể nhờ người chung quanh giúp đở: những bà mẹ đơn thân hay những gia đình mà tình trạng thu nhập không cho phép nhờ người ngoài giúp cho một số việc. Tìm người phụ giúp là cả một vấn đề khó, ở Âu Mỹ.

Một bài toán không có đáp số ?

Gần như thế.

Có chăng là ở một vài nơi, các gia đình tổ chức với nhau, qua facebook chẳng hạn, để giúp đở nhau trong các việc đưa đón trẻ hay lo những sinh hoạt của trẻ một cách tập thể, để thỉnh thoảng một số thành viên của nhóm có thể rảnh tay mà … hít thở không khí tự do trong một buổi hay trong một cuối tuần.

Vì làm cha hay làm mẹ là một sứ mạng thiêng liêng thật đấy nhưng con người cũng cần … thở, cũng cần sống với người hôn phối chứ không phải là hoàn toàn từ biệt cuộc sống lứa đôi khi có con.

Cái đền bù duy nhất cho các bậc cha mẹ  là nhìn thấy các con từ từ khôn lớn, một đền bù giúp họ tiếp tục lăng xả vào công việc hàng ngày.

Chỉ hi vọng rằng trong tương lai, hiện tượng kiệt sức của cha mẹ được xã hội nhìn nhận và từ đó tìm giải pháp, tổng thể hơn..

.

Nguyễn Huỳnh Mai

Hai điều cần thêm vào:

1. Cha mẹ mà kiệt sức thì liên hệ giữa cha mẹ với con sẽ bị ảnh hưởng. Giúp cha mẹ không bị kiệt sức – hay giải quyết hiện tượng – là giúp họ nuôi và săn sóc con tốt nhất mà họ có thể.

2. Một cách thơ mộng hơn, ca dao Việt Nam cũng đã bàn đến vấn đề này:

Bồng bồng con ngủ cho ngoan

Dưới sông cá lội, trên ngàn chim bay

Uớc gì mẹ có mười tay

Tay kia bắt cá, tay này bắt chim.
Một tay xe chỉ luồn kim
Một tay cấy lúa, tay tìm hái rau
Một tay ôm ấp con đau
Một tay vo gạo, tay cầu cúng ma
Một tay vung vãi đằng xa
Một tay bếp núc cửa nhà nắng mưa
Một tay quơ củi, muối dưa
Một tay vâng lệnh, bẩm thưa, cúi lòn
Tay này mẹ giữ lấy con
Tay lau nước mắt… mẹ còn thiếu tay!



 

Advertisements

Đã đóng bình luận.