Skip to content

Vấn đề phạm tội ở tuổi vị thành niên ở châu Âu

Tháng Ba 1, 2018

A propos de la délinquance juvénile – de la punition à la prévention et l’éducation

Bài này viết theo đơn đặt hàng của một báo bên nhà nhưng nhiều khi một số đối tác của tôi thiếu cách …ăn ở trên đời, bặt âm bặt tiếng sau đó.

.

Ở châu Âu, cho tới đầu thế kỷ thứ XX, vấn đề tội phạm trẻ là vấn đề trị tội.

Nhưng từ từ, với phát triển của tâm lý – xã hội học và nhất là với Công ước về quyền của trẻ em, trị tội được thay thế bởi phòng chống, dạy dỗ và bảo vệ trẻ phạm tội.

Triết lý, đối với vấn đề tội phạm vị thành niên, đặt trách nhiệm lên xã hội.

Xã hội có trách nhiệm đầu tiên trong sự phạm tội của trẻ vì xã hội đã không cung cấp cho trẻ một môi trường giáo dục và nhứng điều kiện thuận lợi cho cuộc sống – ở châu Âu người ta nghĩ tới trường học, hạ tầng thể thao, các nhà sinh hoạt cho trẻ và một nơi chốn đi làm.

Thế nên dạy dỗ là nguyên tắc còn phạt chỉ là ngoại lệ, khi trẻ phạm tội.

.

Ứng dụng nguyên tắc này, nhà lập pháp qui định ba mấu tuổi :

– trước 13 tuổi, trẻ không có trách nhiệm hình sự và hoàn toàn không bị khởi tố.

– từ 13 tới16 tuổi khi phạm tội thì trẻ được hưởng chế độ khoan hồng vì chúng còn vị thành niên. Chúng thuộc tòa án cho trẻ. Thay vì án tù, chúng sẽ được cho vào các nhà giáo dục lại – maison de redressement –

– tuổi trách nhiệm hình sự là 16 nhưng phải chờ tới 18 mới trưởng thành. Một số án được thi hành tạṃ thời để chờ trẻ phạm pháp đủ tuổi thành niên mới tuyên xử.

Án tạm thời là những phương thức giáo dục có kiểm soát dưới quyền của một thẩm phán.

Những yếu tố cấu thành nào khiến trẻ phạm tội ?

Tội phạm trẻ là một hiện tượng phức tạp. Từ hơn nửa thế kỷ nay, cũng ở trời Âu, nhiều nghiên cứu cốt tìm hiểu tại sao ở thành thị, tội phạm trẻ nhiều hơn ở thôn quê, tại sao một người trẻ lại sớm lao vào vòng phạm pháp.

Mục đích tối thượng khi trả lời được các câu hỏi đó là để hiểu người trẻ phạm pháp và giúp đở làm sao cho chúng không vương vào các hoàn cảnh khả dĩ đưa chân vào phạm tội – tức là phòng ngừa.

Trái với những lý thuyết của thế kỷ thứ XIX, Hiện khoa học cho biết là ta không chào đời với một vốn di truyền phạm tội Trong cùng một gia đình, anh chị em của trẻ phạm tội hoàn toàn lương thiện.

Tức là không có yếu tố sinh lý.

Các yếu tố xã hội ?

Dước mục này ta có thể xếp các ảnh hưởng như bạn bè, phim ảnh, sách báo, sự thất bại trong việc học, sự từ chức của cha mẹ, thiếu tình thương, …

Không ai dạy chúng những giá trị như tôn trọng tha nhân, kính nể người cao tuổi, tôn trọng quyền hạn của người khác, …

Giáo dục quá nghiêm khắc của cha mẹ cũng có thể dẫn đến sự nổi loaṇ nơi trẻ.

Nói đến nổi loạn là nói về tâm lý.

Người lớn còn biết suy nghĩ, suy tính và chấp nhận một số hoàn cảnh khó khăn. Trẻ có thể nổi loạn, chống tất cả giá trị của xã hội và không chịu được những hoàn cảnh mà chúng thấy bất công. Nghèo, bất bình đẳng xã hội, thất bại trong học hành và trong công việc ,… là những hoàn cảnh gây khó ở.

Từ chối “luật” của người lớn là khuynh hướng thường gặp ở tất cả trẻ lúc dậy thì. Nơi một thiểu số, khuynh hướng này sâu nặng hơn và có thể dẫn tới phạm tội.

Nhưng thông thường những “nổi loạn” này được thể hiện qua một số hành vi lệch chuẩn như đập phá, ăn cắp vặt, ngôn ngữ hay hành động thiếu kiểm soát chứ ít khi đi tới hảm hiếp phụ nữ, giết người hay cố tình đốt cháy cả khu phố.

.

Những người trẻ phạm tội và tái phạm nhiều lần thường ở trong những hoàn cảnh gia đình có ba đặc thù

– liên hệ gia đình không bình thường (trẻ bị bạo hành hay bị bỏ xó, thiếu tình thương, cảm thông và nâng đở từ cha mẹ),

– cha mẹ có vấn đề, gia đình tan rã

– hoặc là cha mẹ cũng đã có lần phạm tội hay ít nhất là không tôn trọng luật pháp

Còn một số nhỏ trường hợp đặc biệt của một bệnh tâm thần mà các bác sĩ gọi là nhân cách chống xã hội – personalité anti-sociale – vô cảm trước khổ đau của người khác và cả chính khổ đau của mình, nói dối, gây hấn thường xuyên, vô trách nhiệm, bỏ học, … Theo nguyên tắc, bác sĩ chỉ “phán” rằng cá nhân bị bệnh này sau 18 tuổi vì trước đó nhân cách chưa hoàn toàn được cấu thành. Nhưng thông thường, từ lúc 15 tuổi, cá nhân chống xã hội đã có nhiều biểu hiệu.

Đó là một bệnh tâm thần, có thể nếu chẩn bệnh đúng lúc thì ngừa được tội phạm.

Cuối cùng là vấn đề của một số trẻ phạm pháp vì lý do chính là bị lệ thuộc các chất gây nghiện, rượu và nhất là ma túy. Nhưng ở đây cũng phải tìm nguyên nhân khởi thủy: tại sao các trẻ này nghiện? Và một lần nữa, các nguyên nhân vẫn là gia đình có vấn đề, học hành dở dang và bị ảnh hưởng bầy đàn, …

.

Nguyễn Huỳnh Mai.

Advertisements

Đã đóng bình luận.

%d bloggers like this: