Bỏ qua nội dung

Robot sẽ thay người trong sản xuất?

Tháng Chín 12, 2018

Một bạn trẻ hỏi tôi “Việt Nam ta đã sẳn sàng cho cách mạng 4.0 chưa ?”, xin trả lời gián tiếp, với những gì tôi biết, bên này.

Trong một số lĩnh vực, ở bên trời Âu, robot đã thay người.

Ở tiệm thuốc, robot xếp thuốc, làm thống kê mua vào bán ra, làm đơn đặt hàng, … người bán thuốc chỉ cần scan toa là món thuốc sẽ rơi vào rãnh dẫn từ kho đến quầy chổ khách hàng đang đứng, tất cả mất 20 giây.

Trong kỷ nghệ xe hơi, lắp ráp và thử độ bền lúc tai nạn, robot đã làm từ vài thập kỷ rồi.

Cũng trong kỷ nghệ xe hơi, tìm chỗ đậu, xe không người lái, …đang được ứng dụng ở nhiều nơi. Lille, một thành phố ở miền bắc nước Pháp, đã có những tuyến xe điện ngầm không người lái từ hơn 30 năm nay.

Các bệnh viện ở Bỉ bắt đầu có những robot tiếp đón bệnh nhân. Còn ở phòng phẫu thuật, robot mỗ chính xác và nhanh hơn bác sĩ. Một số robot còn có khả năng lấy những quyết định đột biến trong lúc mỗ nếu có vấn đề – chỉ cần programmer trước đó tất cả các đột biến có thể.

Tức là robot hóa làm nẫy sinh ra một số nghề mới. Cụ thể là nghề giáo đặc biệt – không phải dạy cho học trò nữa mà … dạy robot.

Ngoài ra, những công việc nặng, lặp đi lặp lại, robot làm thay người từ đây đến 2030. Một nhà máy sản xuất thực phẫm đóng hộp ở Bỉ vừa robot hóa, cho nghỉ việc hơn 100 nhân viên và thay thế bằng 40 robot.

Ngay cả viiệc trông trẻ, thay vì nhờ một cô baby sitter, các bậc cha mẹ hiện có thể nhờ một robot được huấn luyện để kể chuyện cho trẻ, canh giờ để bắt chúng ăn hay đánh răng rồi đi ngủ. Trẻ con có vẻ thích robot hơn các cô trông trẻ chỉ biết chúi mũi vào điện thoại di động.

Để dùng những con số cụ thể, nhiều tác giả cho biết là trong 12 năm tới đây, tức là đến 2030 như vừa nói trên, 30% công việc hiện được con người làm sẽ được tự động hóa. Còn 60% ngành nghề, cũng của khoảng thời gian sắp tới, hiện chưa hiện hữu.

Đó là một vấn đề tối ư quan trọng cho giáo dục.

Ở Bỉ, các trường dạy nghề, các Đại học, ngành nào cũng có thêm vào các môn về Công Nghệ thông tin. Ngay cho trẻ, Công Nghệ Thông tin cũng nằm trong chương trình Mẫu giáo từ gần mười năm nay.

Cách đây mấy năm, tôi cũng đã có bài “TIC thay sách giáo khoa”.

https://huynhmai.org/2018/02/17/tic-thay-sach-giao-khoa/

.

Một cách vĩ mô mà nói, phải chuẩn bị cho học trò đối mặt với thay đổi. Ta phải dạy cho chúng những tri thức trở thành.

Trong dấu ngoặc, giáo dục Việt Nam còn loay hoay dạy những tri thức từ chương, lặp lại, không khác thời lều chõng bao nhiêu.

Trong một bài cũ, tôi đã phân biệt các loại tri thức, từ tri thức lập lại, qua tri thức ứng dụng, tri thức làm, tri thức cách sống và sau cùng tri thức trở thành  (savoir restituer, savoir appliquer, savoir faire, savoir être, savoir devenir) 

https://huynhmai.org/2015/10/05/phan-loai-cac-kien-thuc/

.

Một cách cụ thể, theo nhiều nguồn, nhất là ODCE (tổ chức hợp tác kinh tế các nước phát triển), top 10 nghề vào năm 2030 sẽ là

1. Kiến trúc sư số. Họ xây những “tòa nhà ảo”. Đúng ra là những người có khả năng xây dựng thế giới ảo từ trang web tới những tiện dụng từ xa

2. Chuyên viên chăm lo người cao tuổi, việc này không robot nào làm được vì người già rất cần liên hệ có nhân ái 

3. Kỷ sư xây dựng những bộ phận của cơ thể cho y khoa ghép những bộ phận ấy hầu phát triển việc chăm sóc người bệnh – trong đó có kỹ thuật in 3D chẳng hạn

4. Chuyên viên y khoa nano, nhất là cho bệnh nhân có thể tự lo thuốc thang của mình

5. Nông dân chuyên trồng trên mặt bằng thẳng đứng – Diện tích đất có giới hạn – các mặt bằng thẳng đứng nhân gấp10, gấp 50 diện tích

6. Chuyên viên quản lý những dữ kiện không cần (vô dụng vì vũ trụ số thu thập đầy data, phải biết làm gì với những data không cần thiết)

7. Người kiểm soát khí hậu có khả năng thay đổi thời tiết theo nhu cầu

8. Người quản lý các avatars

9. Bác sĩ ngoại khoa chuyên về trí nhớ, giỏi về thần kinh học và có khả năng giúp duy trì trí nhớ hay chống sự già nua của não bộ bằng những can thiệp và thay thế các neuron chết.

10. Người thiết kế … trẻ con, có khả năng thay đổi các đặc thù của chúng, để giúp các bậc cha mẹ chọn chúng trước khi chào đời hay lúc chúng còn trong bụng mẹ. Nghề này có thể làm nhiều người … rợn tóc gáy vì là một nghề không khác gì phù thủy. Nhưng các nhà đạo đức sẽ … có đất dụng võ : họ sẽ nghiên cứu và đặt những giới hạn cho khoa học.

.

Nhưng cũng có những nghề mà robot không thể làm được

https://huynhmai.org/2017/03/11/nhung-cong-viec-ma-robot-khong-the-lam-duoc/

(Còn tiếp)

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.