Bỏ qua nội dung

Phạt học trò ở trường học?

Tháng Mười 26, 2018

Punir les élèves à l’école?

Bài này khởi thủy đã viết cách đây bốn năm. Dân Trí đã cho lên trang, mục “Diễn đàn-Ý kiến của chuyên gia” ngày 11.01.2015 :

http://dantri.com.vn/dien-dan/phat-hoc-tro-o-truong-hoc-1018452.htm

hôm nay đăng lại để trả lời cho một bạn đọc

.

Một bé gái lớp 6/7, 12 tuổi vì không thuộc bài và nói chuyện trong lớp bị giáo viên đánh đòn vào mông bằng thước kẻ làm bé bất tỉnh, bé lại vốn có tiền sử bệnh động kinh, rốt cục, đã tử vong sau đó.

Vấn đề đánh đòn học sinh ở trường?

Yêu cho roi cho vọt” là câu nói ta thường nghe. Câu này, trong chừng mực nào đó, “chính thống hóa” quyền được đánh trẻ, ở nhà cũng như ở trường.

Nhưng điều mà đại đa số người lớn hay quên là trẻ cũng biết suy luận và biết đau. Tức là có thể dạy trẻ mà không cần roi vọt. Giải thích bằng lời đủ cho trẻ hiểu và tuân thủ phương thức sinh hoạt xã hội. Như thế ta tránh không phải phạt, không phải gây đau cho chúng. Đánh đòn, nhục mạ hay cách ly một trẻ, không cho bé chơi cùng các bạn, … đã được định nghĩa như là những hình thức bạo hành và bị luật phạt.

Cụ thể hơn, việc dùng các hình phạt đụng chạm đến thân thể học trò đã bị cấm từ 1783 ở Ba Lan, từ 1887 ở Pháp, tức là từ gần cả hai trăm năm nay.

Ở các nước Âu Mỹ khác, lần lượt, đều có luật cấm dùng phạt đòn ở trường từ đầu thế kỷ XX.

Phải nói là khoa sư phạm và tâm lý đã đi những bước bảy dậm. Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng các hình phạt không mang lại một kết quả tích cực nào hết cho việc dạy học. Một cách khoa học mà nói, khi một phương thức không có hiệu quả thì phải từ bỏ, dù là phương thức ấy đã được sử dụng từ lâu đời.

Hơn nữa, quyền được đi học và được tôn trọng của trẻ đã được các công ước và tuyên ngôn quốc tế nhìn nhận. Tuân thủ các quyền ấy cũng là chuyện đương nhiên thôi.

Qua kinh nghiệm bản thân, người viết bài này chưa bao giờ chứng kiến những trường hợp phạt đụng tới thân thể học trò ở Bỉ.

Cách đây gần ba mươi năm, chúng tôi đã phải giải quyết trường hợp của một giáo viên có thói quen đặt tên hiệu học trò của ông ấy (Pascal ngu như vua dưa chuột, Valérie là đèn đỏ của lớp, … ), một hình thức mà chúng tôi định nghĩa như bạo hành tâm lý và lần đó, giáo viên ấy đã được chuyển sang một công tác khác, không có tiếp xúc với học trò.

Phạt học trò thỉnh thoảng vẫn còn ở các trường ở trời Âu, chẳng hạn như

. bắt các em xin lỗi,

. gửi em đi gặp giám học hay chuyên viên tâm lý,

. bắt làm bài thêm cuối tuần hay cùng cực lắm,

. bắt em nghỉ học có giới hạn (hình phạt này không ứng dụng được ở các nước có luật giáo dục cưỡng bách – mà đại đa số các nước châu Âu, bổn phận tới trường bị bó buộc tùy nơi, tới 14, 16, hay 18 tuổi).

Nhưng các chuyên viên giáo dục đều nhất trí là :

. thưởng hay hơn phạt tức là phải phòng bệnh hơn là chữa bệnh, phải giải thích rõ ràng để trẻ không …phạm lỗi và như thế sẽ các hình phạt không còn cần thiết. Hơn nữa, thưởng khi trò làm tốt sẽ khuyến khích các em tiếp tục tuân thủ kỷ luật hay chăm chú học hành.

. giải thích, đối thoại khi trò phạm lỗi để em có thể tránh, lần sau, không tái phạm. Một hình phạt không có hiệu quả tránh tái phạm.

. hình phạt nào, kể cả những hình phạt nhẹ nhất đều có ảnh hưởng tiêu cực. Các em có thể mất hứng thú hay động cơ để học, mất tin tưởng nơi thầy, có mặc cảm vì xấu hổ trước bạn bè

. xâm phạm sự vẹn tròn thân thể của học trò là điều tuyệt đối cấm kỵ vì những hình phạt cơ thể có thể để lại những hậu quả tâm thần sau này

http://dantri.com.vn/c25/s809-647557/bi-nguoc-dai-ve-the-xac-gay-he-luy-lau-dai-ve-tam-than.htm

Đào tạo giáo viên?

Phạt hay không phạt học trò ở trường học là một vấn đề với những ý kiến trái chiều.

Trên các diễn đàn, một số người cho rằng “Nói cấm phạt thì dễ lắm, phải đứng lớp mới biết là có những học sinh cá biệt mới hiểu được cái khó khăn của người đi dạy”

Dĩ nhiên rồi, đứng lớp là một công việc vô cùng khó khăn, nhất là trong bối cảnh còn nhiều hạn chế ở nước ta và nhất là khi công việc của giáo viên chưa được đền bù thỏa đáng.

Qua kinh nghiệm và nghiên cứu của người viết bài này, có thể cũng cần phải đào tạo các giáo viên về những phương thức giải quyết những vấn đề như cho điểm xếp hạng và kỷ luật ở trường.

Nói cách khác, công việc của giáo viên không những chỉ là truyền kiến thức, tạo hứng thú, chia sẻ đam mê, … mà còn là dạy cách sống chung với xã hội mà điểm bắt đầu là … sống chung với giáo viên, cho các em biết những …”luật chơi” trong quan hệ thầy trò, những điều được quyền làm và những điều cấm kỵ.

Nghệ thuật giải quyết tranh chấp cũng là một khả năng mà một giáo viên cần có, khi tranh chấp xảy ra. Đối thoại để tìm một giải pháp thỏa đáng là phương thức được đề cao ở trời Âu từ vài ba thập niên.

Ngoài ra, vấn đề không chỉ ở bình diện vi mô, trong liên hệ giữa thầy và trò. Trên vĩ mô, có thể phải nghĩ đến gánh nặng đè trên vai của giáo viên: gánh nặng vì chương trình học (mà có khi chương trình không hay hết thích hợp) , gánh nặng sỉ số trong các lớp (các lớp có học trò cá biệt phải nhỏ hơn để giáo viên có thể theo dỏi tốt các em), …

Tựu chung, cần rất nhiều cố gắng, nhiều thay đổi để làm sao các giáo viên có thể dạy trẻ đàng hoàng, để cho tất cả trẻ đến trường đều được kính trọng chứ không bị đánh đòn. Và trường học thành nơi đầy niềm vui.

Nguyễn Huỳnh Mai

Advertisements

From → Giáo dục

Đã đóng bình luận.