Bỏ qua nội dung

Một cái giường cũ, …

Đầu giường với cấu trúc trang hoàng, hình vỏ sò, bằng đồng

Chân giường, cũng cùng họa tiết, chỉ khác là thấp hơn khoảng 35cm. Cái laptop của tôi được đặt ở đây để thêm vào một chi tiết …hiện đại

 

Chúng tôi … ra riêng lúc cả hai còn là sinh viên, tức là lúc điều kiện tài chính còn khó khăn. Để xây dựng tổ ấm, chúng tôi đi xin họ hàng những …đồ phế thải. Trong các món ấy, có cái giường, hen rỉ, đen đúa, từ lâu bỏ trong hầm nhà bà ngoại của chồng tôi. Thế là cả hai chúng tôi bắt đầu ra tay cọ rửa, đánh bóng và sơn phết lại. Mua thêm cái nệm mới là có một cái giường … mới. Trong ba tháng dài, mỗi tối, như nàng Pénélope, tôi móc len làm một cái khăn trải giường màu trắng, đúng kiểu cách của cuối thế kỷ XVIII, đầu thế kỷ XIX, theo niên đại của cái giường …

Gần năm mươi năm sau, cái giường vẫn được giữ gìn cẩn thận. Khăn trải giường, từ lâu, chỉ được mang ra vào những dịp đặc biệt. Mới đầu là giường ngủ của đôi vợ chồng son. Con gái chúng tôi thừa hưởng, sau đó, cái giường đầy nữ tính này. Cuối cùng, khi cô ấy ra riêng, phòng của cô được dùng như phòng ngủ cho khách đến nhà chơi và ai nấy đều trầm trồ ngạc nhiên với cái giường – bây giờ thành một món đồ cổ, mặc dù bề rộng chỉ có 1,20m, thật là khiêm nhường nếu so với các giường king sze hiện đại !

Các con tôi biết rằng mẹ của chúng đã bỏ lại ở Việt Nam những chứng tích của quá khứ vì lúc đầu hoàn toàn không có dự định ở lại bên Bỉ, … Thời cuộc đã quyết định, một phần, số phận của mẹ chúng. Thành ra cái giường cũ này, bây giờ, là một trong những chứng tích hiếm hoi của mẹ chúng.

Như một số đông người tha hương, tôi đã phải bắt đầu cuộc sống và … lịch sử đời mình ở nơi định cư lần thứ nhì  – có người phải bắt đầu từ xứ thứ ba…

Nguyễn Huỳnh Mai (bài và ảnh)

Viết thêm:

Bài vừa lên trang, một bạn đọc hỏi tôi : Làm sao giữ một khăn trải giường bằng len từ nửa thế kỷ ?

Vâng, giặt sấy nhiều lần, vật gì cũng mòn chứ không phải chỉ riêng tấm khăn trải giường. Nhưng tôi ý thức được giá trị của “tác phẩm” của mình độ từ hai mươi năm nay nên không còn dùng hàng ngày.  Vã lại, nếu nhìn gần thì sẽ thấy những chỗ … được trùng tu :

Nhìn gần mới thấy là vá víu vụng về !

Advertisements

Tết của người Việt tại Bỉ?

Bài này đã đăng trên Dân Trí ngày mồng hai Tết Bính Thân, cách đây ba năm

http://dantri.com.vn/dien-dan/tet-cua-nguoi-viet-tai-bi-20160206223330382.htm

 

Ce sont des forsythia de mon jardin que j'ai rentrés à l'intérieur deux semaines avant le Têt pour qu'ils fleurissent

Mai vàng ngày Tết của người Việt tại Bỉ đúng ra là hoa  forsythia mà chúng tôi phải cắt rồi mang vào nhà từ ba tuần trước để hoa nở – nhờ trong nhà có sưởi ấm – Hoa chỉ có bốn cánh nhưng tạm đủ cho người xa xứ  thỏa lòng đón xuân…



Chúng tôi cũng mừng Xuân với múa lân (ảnh J.E. Poirrier)

Chúng tôi cũng mừng Xuân với múa lân (ảnh J.E. Poirrier – Flick). Trẻ con rất ấn tượng với tiếng trống và với vẻ kỳ dị của lân đỏ hay lân đen – còn kỳ dị hơn cả những khủng long mà chúng thấy ở các Viện Bảo tàng hay qua sách vở.

Tet 3

Mathieu Hà là một nghệ sĩ gốc Việt. Bên cạnh anh là các chị của đoàn múa Trường Sơn

Văn nghệ Tết kết hợp những điệu múa Việt với sự hiện diện của bạn bè sở tại...

Văn nghệ Tết kết hợp những điệu múa  với sự góp sức tích cực của bạn bè sở tại…Văn hóa Việt tạo thêm sắc màu cho xã hội Bỉ.

 

Cũng bánh chưng, nem cuốn, dưa món. Nhưng thêm vào một tí kim chi với cách bài trí theo ...Tây

Cỗ Tết của chúng tôi cũng có bánh chưng, nem rán, dưa món. Nhưng thêm vào một tí kim chi với cách bài trí theo …Tây

 

ìa báo SGTT

Như bìa báo này đưa tựa: ở đâu đó, Việt kiểu trên đất Bỉ vẫn giữ hồn Việt

 

Ảnh cuối cùng trên đây là bìa báo Saigon Tiếp thị  (năm 2001), đăng hình một thiếu nữ người Việt thuộc thế hệ thứ nhì, tức là chào đời ở Bỉ, nhưng vẫn thỉnh thoảng, như ở đây, cô mặc áo dài cầm nón lá,  làm tình nguyện viên cho Tuần lể Việt Nam ở Bỉ, năm ấy.

Hồn Việt trên đất Bỉ là như thế . Tết vẫn cổ truyền nhưng trong bối cảnh toàn cầu hóa. Ngảy cận Tết, các gia đình đưa nhau đi dự các buổi văn nghệ. Để người lớn gặp nhau, hàn huyên nhân ngày xuân về và chúc Tết nhau. Còn trẻ con thì  có dịp cho tim mình đập cùng nhịp với những âm hưởng mà chúng chỉ biết qua lời kể của  cha mẹ chúng.

Nguyễn Huỳnh Mai (ảnh 1, 3, 4, 5  và chú thích)

Thân phận…

Một bài viết từ ba năm trước.  Hôm nay mang ra vì tôi lại mới vừa nhận được cáo phó từ gia đình của một bạn đồng môn ngày trước…

.

Le destin – vie et mort de quelques personnes autour de moi

Bà B. vừa từ giả cuộc sống sau nhiều năm bệnh nặng, để lại trên trần gian người bạn đời, bốn đứa con và mười đứa cháu.

Người thân của bà kể lại, những năm cuối, bà B. đã can đảm chịu đựng sự hành hạ của bệnh tật, vẫn giữ tính lạc quan và hài hước, vẫn tiếp tục sinh hoạt xã hội mỗi khi tình trạng sức khoẻ của bà cho phép.

Tôi quen với bà B. từ gần nửa thế kỷ trước, đã có ba năm cùng ngồi chung giảng đường, đã có lần cùng học ôn thi với bà, lúc trẻ chúng tôi cũng đã cùng đi hát trong một ban đồng ca…

Thế nhưng sau đó, vì bận chuyện nghề nghiệp, vì có gia đình và phải lo cho con cái, … chúng tôi mất liên lạc nhau. Tôi biết bà B. đã giữ chức thẩm phán tòa Thương mại đồng thời nuôi dạy bốn đứa con của bà.

Trong khoảng hơn bốn mươi năm sau đấy, chúng tôi chỉ gặp nhau vài lần, và lần cuối cùng vào dịp một đám cưới, cách đây cũng đã gần mười năm, của một người bạn chung.

Thế là bà vừa nằm xuống. Người sắp tới có thể là tôi. Nguyễn Du có lý khi tả tâm trạng nàng Kiều lúc viếng mộ Đạm Tiên: “Thấy người nằm đó, biết sau thế nào”.

.

Bà Ch. cũng là bạn cũ của tôi. Ngày xưa cũng học Luật.

Học xong, bà đi làm cố vấn pháp lý trong kỹ nghệ và kết hôn với ông giám đốc xí nghiệp nơi bà làm việc. Một hôn nhân dựa trên tình yêu dù có cách biệt về tuổi tác. Có lẻ cái cách biệt về tuổi tác ấy đã khiến cho bà thành góa bụa lúc chưa đầy bốn mươi. Lại không có con. Sự cô đơn của bà thật khốc liệt. Bà trải qua vài cuộc tình, nhưng không cuộc tình nào ổn định. Dù rằng kinh tế thoải mái, bà tự lập, không cần lệ thuộc vào bạn tình, nhưng bà không tìm được tri kỷ và bà sợ hoàn cảnh một mình một bóng trong căn nhà rộng.

Mấy năm trước, tôi gặp lại bà, cũng do những tình cờ của cuộc sống. Chúng tôi đi ăn trưa cùng nhau vài lần, thân thích nhau như hai người bạn già, biết tự trọng, biết kính nể người đối diện và biết trao đổi quan điểm về nhiều vấn đề triết lý. Chúng tôi thật tình có những khoảnh khắc hạnh phúc.

Bẳng một thời gian, giữa lúc bị khủng hoảng tinh thần, bà đến cầu cứu nhà tôi, như một bệnh nhân đi bác sĩ.

Nhưng liên hệ bệnh lý khác liên hệ bạn bè.

Chúng tôi lại mất tin nhau một lần nữa. Và bà tự lìa đời không lâu sau đó, lúc bà tròn 68 tuổi  –  chưa hẳn là già.

.

Ông J. là một người láng giềng của con trai cả của tôi. Tôi gặp ông nhiều lần khi đi cùng thang máy rồi sau đó chúng tôi có mời ông uống trà ở nhà con trai tôi. Ông vốn là bác sĩ, chuyên về bộ tiêu hóa nhưng đã nghỉ hưu từ lâu. Hơn 80 tuổi nhưng ông mạnh khoẻ, mỗi ngày còn đi bộ hai cây số, …. Trò chuyện, tôi biết thêm rằng ông vốn là cha vợ của một bạn đồng nghiệp làm việc ở Đại học cùng tôi. Ông cũng có một con cô con gái, dạy xã hội học ở Ontario, Canada, nơi con trai út của tôi lập nghiệp.

Có lần tôi đã viết về “Gần hay xa, khoảng cách xã hội”, con người với nhau, hỏi căn cư một chút thì thế nào cũng nhìn ra …bà con, hay nói khác đi, thế nào cũng có cùng vài người quen, giúp cho liên hệ đậm tình người …

https://huynhmai.org/2013/03/17/gan-hay-xa-khoang-cach-xa-hoi/

Ông J. với tôi cũng thế.

Và tôi vừa được báo tin rằng ông J. mới mất, chấm dứt một cuộc sống dài trên dương thế. Căn hộ của ông treo bảng rao bán.

.

Cuộc đời thật phù du, sống và chết cũng như gió thoảng bên thềm.

.

Nguyễn Huỳnh Mai

Một nữ điêu khắc gốc Việt tại Anh quốc

Một bài viết cũ, đăng lại, để thư giản cuối tuần, với cái đẹp …

Theresa Nguyen - Contre Bio Centrepiece (ảnh M. Poirrier)

Theresa Nguyen – Contre Bio Centrepiece (M. Poirrier chụp ở Cardiff National Museum)

Một tập hợp gồm lá và cuống lá, bằng bạc, tổng thể là vật trang trí giữa bàn. Với những chi tiết mềm mại đầy nữ tính.

Đúng ra Theresa Nguyen tự giới thiệu như designer – nhưng designer mà tác phẫm được trưng bày ở Viện bảo tàng Quốc gia, trong bộ sưu tập thường trực (collection permanente), thì không phải là chuyện … thường tình.

 

Nguyễn Huỳnh Mai

Đây là trang nhà của cô Theresa Nguyen, một phụ nữ rất trẻ, chào đời vào thập niên 1980 nhưng đầy bản lĩnh và sáng tạo

http://www.theresanguyen.co.uk/about-theresa/

Giáo dục đang lâm nguy ?

Dưới đây là hai đoạn trích từ một bài báo của tác giả Thu Tâm trên SGGP hôm nay:

Chiều 17-1, tại Hội nghị định hướng nghiệp vụ công tác xã hội trong trường học do Sở GD-ĐT TPHCM tổ chức, Phòng Chính trị tư tưởng, Sở GD-ĐT TP đã công bố kết quả khảo sát tại 150 cơ sở giáo dục trên địa bàn TP gồm 74 trường THPT, 34 trường THCS, 8 trường tiểu học và 34 cơ sở giáo dục khác (gồm mầm non, trường tư thục, trung cấp, cao đẳng…) về một số vấn đề học sinh đang gặp phải trong học tập

Kết quả khảo sát cho thấy có 7,8% học sinh bỏ học, 21,1% học sinh có nguy cơ bỏ học, 31% học sinh bị căng thẳng, stress. Đáng nói, có đến 53,8% học sinh không có động lực học tập.

http://www.sggp.org.vn/hon-53-hoc-sinh-tphcm-khong-co-dong-luc-hoc-tap-571355.html

Một ngày sau, bài này biến mất trên trang của SGGP, nhưng Dân Trí vừa cho đăng thông tin, với văn phong “từ tốn” hơn

https://dantri.com.vn/giao-duc-khuyen-hoc/gan-1-3-hoc-sinh-o-tphcm-bi-cang-thang-stress-20190118081905976.htm

.

Tôi không biết về phương pháp của khảo sát nên không thể bàn về độ tin cậy hay không tin cậy được của các dữ kiện nêu trên.

Nhưng nếu thực sự có 7,8% học sinh bỏ học, 21,1% học sinh có nguy cơ bỏ học, 31% học sinh bị căng thẳng và 53,8% học sinh không có động lực học tập thì tình trạng rõ đáng báo động.

Lại còn có những con số khác, cũng trong bài nói trên :

. 40,2% học sinh vi phạm nội quy trường học

. 30% học sinh từng bị xâm hại trên môi trường mạng (đăng hình, thách thức, bêu xấu, hù dọa… thông qua mạng xã hội),

. 24,6% học sinh bị bắt nạt, hiếp đáp,

. 20,8% học sinh bị xâm hại tinh thần (chửi rủa, xúc phạm, bêu xấu…).

. 41,5% học sinh nghiện game và internet

. 6,5% học sinh sử dụng chất gây nghiện,

. 5,7% học sinh vi phạm pháp luật,

. 2,8% học sinh từng phá thai,

. 0,8% học sinh từng có hành vi hủy hoại bản thân.

Những con số này, nếu đúng, cho thấy một bức tranh tối đen. Trường học không hoàn thành được mục tiêu giúp trẻ một môi trường sống để học tập và trưởng thành. Trong suốt đời nghiên cứu về giáo dục ở châu Âu, tôi chưa đọc thấy một tình trạng bi đát đến như thế. Học sinh là cứu cánh của giáo dục. Để hơn phân nửa học trò không có động lực học tập là một thất bại to lớn.

Là một nhà giáo, tha thiết với giới trẻ, tôi chỉ sợ là nếu hiện trạng học sinh như thế thì cả một thế hệ tương lai sẽ khổ sở. Tiếng Pháp thì nói rằng chúng bị hypothéqués – “thế chấp” nhưng trong nghĩa bị bán rẻ, mất mát, không có đường ngẩng đầu lên . 

Từ nhiều năm nay, đã có những tiếng nói góp ý về sư phạm, về quyền của người đi học, về bạo lực học đường, về tâm lý giáo dục với các màn hình, …

Ta đã không áp dụng các tiến bộ về phương pháp dạy và học, những tiến bộ về tâm lý nhi đồng và tâm lý giới trẻ, ta không giáo dục về màn hình, … Mà những thay đổi này thì đâu có đợi ai, internet, điện thoại thông minh, mạng xã hội, … hiện diện khắp nơi khắp chốn trong khi ta còn loay hoay với chương trình và sách giáo khoa !

.

Trên blog này, tôi cũng đã nhiều lần đề cập đến các vấn đề ấy :

https://huynhmai.org/2018/02/07/hanh-phuc-cua-tro-o-truong-hoc/

https://huynhmai.org/2017/06/06/perrenoud-va-quyen-khong-xoa-bo-duoc-cua-nguoi-di-hoc/

https://huynhmai.org/2013/05/13/jean-therer-va-quyen-cua-nguoi-di-hoc/

https://huynhmai.org/2014/09/02/philippe-meirieu-va-niem-vui-cua-hoc-tap/

https://huynhmai.org/2016/08/06/bi-xuc-pham-tren-mang-xa-hoi/

https://huynhmai.org/2017/01/02/bi-xuc-pham-tren-mang-xa-hoi-2/

https://huynhmai.org/2016/08/05/xuc-pham-nguoi-khac-tren-mang-xa-hoi/

https://huynhmai.org/2015/09/25/serge-tisseron-va-tam-ly-giao-duc-ve-cac-man-hinh-2/

https://huynhmai.org/2015/10/04/bao-dong-do-trong-y-te-giao-duc/

.

Nguyễn Huỳnh Mai

“Số phận từ trong nôi” theo Camille Peugny

Một bài cũ…

Le destin au berceau. Inégalités familiales et reproduction sociale.

Camille Peugny là một nhà xã hội học người Pháp, còn rất trẻ, sinh năm 1981, tức là nhỏ tuổi hơn các con của tôi nhưng đã xuất bản ít nhất là hai quyển sách có giá trị – cả hai đều thuộc lĩnh vực bất bình đẳng xã hội, sở trường của ông ấy.

Peugny C., Le Déclassement. NXB Grasset, 2009.

Peugny C., Le destin au berceau. Inégalités et reproduction sociale. NXB La République des idées-Le Seuil, 2013, 117 trang.

Bài này tóm lượt và bàn về vài kết quả ông viết trong quyển thứ nhì kể trên.

.

Cha nào con nấy hay sự “di truyền” của giai cấp xã hội là lý thuyết kinh điển, tất cả các nhà xã hội học đều biết, theo Pierre Bourdieu, theo Yanick Lemel, theo Claude Thélot… Nhưng gần đây thì sao? Tình thế có thay đổi không? Nhất là từ lúc mà giới trung lưu càng ngày càng đông hơn và 80% dân tình được xếp trong “giai cấp” trung lưu này. Chỉ trừ 10% người nghèo và 10% người giàu.

Có thể nào như thế thì đại đa số sẽ bình đẳng hơn và sự thăng tiến xã hội sẽ tùy theo tài cáng khả năng thực sự của từng cá nhân?

.

Sách của Camille Peugny cho thấy là thực ra tình thế vẫn không thay đổi, con người ta như bị dán dính vào giai cấp của mình, bị hoàn cảnh xã hội của gia đình quyết định cho tương lai. Tỉ lệ của thế hệ con vẫn nằm trong giai cấp của cha họ không giảm đi.

Ông Peugny cho thấy nếu năm 1983, 36% con cái vẫn tiếp tục ở trong thành phần xã hội của cha mình thì tỉ lệ này năm 2009 thành 34%.

.

Nhưng từ đó, đừng vội kết luận rằng như vậy ít nhất là hai phần ba còn lại của thế hệ con cái sẽ “tung hoành” thăng tiến xã hội hay bị xuống cấp, có địa vị khác xa so với cha của họ.

Thật ra, hướng đi và địa vị xã hội của thế hệ con không khác hoàn cảnh cha của họ bao nhiêu.

Vì sao ?

Ông Peugny cho thấy là cần nhìn gần tình trạng. Hiện dù phiến diện, con cái có vẻ như chiếm địa vị cao hơn cha mẹ chúng nhưng lương của chúng giảm đi nhiều so với bậc thang lương bổng trong quá khứ, các hợp đồng nghề nghiệp của chúng bất ổn hơn, nhiều khi bị gián đoạn bởi những lúc thất nghiệp, … Một chứng cứ thêm nữa: thế hệ con mua nhà khó khăn hơn cha mẹ chúng trước đó,

Rốt cuộc trong tổng thể, con cái xuất thân từ tầng lớp bình dân rất khó thăng tiến xã hội.

.

Vai trò của trường học và bằng cấp?

Từ 1984 tới 2009, trong khoảng 25 năm này, tỉ lệ con cái tầng lớp thợ thuyền tốt nghiệp Đại học, ở Pháp, đã tăng từ 6% lên 24%

có nghĩa là trên 100 trẻ,  con của thợ thuyền,  thì có 6, ngày trước, hay  24, gần đây, trẻ tốt nghiệp Đại học

Nhưng trong lúc đó, tỉ lệ của con cái hàng công tư chức bậc cao, hàng lảnh đạo – tiếng Pháp là cadres supérieurs và professions libérales –  tốt nghiệp Đại học tăng từ 50% lên 74%.

Tức là về số lượng, con cái gia đình cha mẹ “cao” vẫn đi trước. Đó là chưa nói đến chuyện khi quan sát gần hơn, sự “cạnh tranh” còn tùy ở chất lượng: chọn ngành nghề nào, Đại học nhưng trường nào, …Cuối cùng, con cái những người có khả năng và phương tiện  vẫn sẽ thành công tốt hơn trên đường nghề nghiệp sau đó.

Thế là mức học vấn của toàn xã hội tăng cao hơn. Nhưng sự “phổ cập” giáo dục Đại học chỉ làm trể hơn sự cạnh tranh và bất bình đẳng xã hội vẫn tồn tại.

.

Làm sao cải thiện tình thế?

Ông Peugny đưa ra hai đề nghị trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo.

Theo ông, phải nhấn mạnh thêm nữa vai trò của trường học, nhất là phải đầu tư nhiều hơn cho trường Tiểu học.

Trường Tiểu học quan trọng vì trẻ còn nhỏ, giúp trẻ, nhất là những em không thuộc thành phần ưu đải,  thành công tốt thì các kết quả này sẽ ảnh hưởng tích cực cho học trình tiếp theo.

Phương thức thứ nhì là cần phát triển giáo dục suốt đời.

Vì như thế là có thể giúp những người đã “lở” chuyến tàu học hành lúc trẻ, vì hoàn cảnh xã hội quyết định, có thể hoàn thiện chuyên môn trong nghề nghiệp sau đó.

Paul Minon (1971) và Mai Poirrier (1982) đã đề nghị, cho hoàn cảnh Bỉ, những phương thức tương tự. Họ đã nhấn mạnh trên trường mẫu giáo và, cũng như Peugny, họ đã nói tới école de deuxième et de troisième chance – trường học cho cơ hội thứ nhì hay thứ ba – khi đề cập đến vấn đề giáo dục suốt đời (1) (2).

.

Ông Peugny kết luận là nếu sự tái tạo giai cấp xã hội, nếu vị trí của cha mẹ tiếp tục ảnh hưởng đến số phận của giới trẻ như thế thì điều này sẽ càng ngày càng làm lung lay sự đoàn kết trong xã hội.

Nguyễn Huỳnh Mai


Các chữ “giai cấp”, ” tầng lớp xã hội” … được để trong ngoặc kép vì những khái niệm này cần được định nghĩa rõ ràng hơn. Giai cấp theo Marx khác với giai cấp theo Mills hay Warner. Còn các tác giả, từ thập niên 1980 về sau, nói về các tầng lớp nghề nghiệp và xã hội.

(1) Minon P., Première orientation et réussite scolaire. NXB Presses Universitaires de Liège, 1971.

(2) Poirrier M., Enquête du Fonds du Logement. NXB Fonds du Logement, 1982.

Triết lý giáo dục của Việt Nam ?

Tình cờ tôi đi lạc vào trang này, đăng toàn văn một giáo trình của bà Đặng Huỳnh Mai, nguyên Thứ trưởng bộ Giáo dục

http://www.academia.edu/9463742/%C4%90%E1%BA%B7ng_Hu%E1%BB%B3nh_Mai_GI%C3%81O_TR%C3%8CNH

Ngay từ những dòng đầu tiên, với tiêu đề “Vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong công tác xây dựng đội ngũ nhà giáo Việt Nam – thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, bà Đặng Huỳnh Mai cho biết, và khai triển, hai điểm chính:

Giáo dục phải phục vụ đường lối chính trị của Đảng và chính phủ

Giáo dục xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa

.

Đó là triết lý giáo dục của Việt Nam ?

Chẳng nhẻ nào, hơn bốn mươi sau chiến tranh, Việt Nam vẫn đặt cốt lõi của giáo dục trên “Hồng” chứ không phải “Chuyên”.

Thành ra trẻ phải biết lịch sử của Đảng Cộng sản. Sinh viên, bất cứ là ngành nào, đều phải học “Triết học Mác Lênin”, và ta có cả trường ĐH chuyên ngành “Lý luận” với đủ trình độ Cử nhân, Cao học và Tiến sĩ – một ngành học chỉ hữu dụng ở Việt Nam chứ không mang bằng cấp ấy đi tìm việc làm ở xứ khác được.

.

Còn học để phát triển, để khẳng định cái Tôi, học để sống với người khác hay học để hạnh phúc … có lẻ ta chưa cần tới.

Nguyễn Huỳnh Mai

 

Viết thêm

Cũng trong giáo trình này, phần phụ lục, trang 126-127, TS Tô thị Thu Hương có giới thiệu “Chuẩn giáo viên Tiểu học của Bỉ” – Xã hội Bỉ chờ đợi rất nhiều ở các giáo viên nhưng trong tất cả những chờ đợi đó không có dòng nào nói về vai trò phải phục vụ đường lối chính trị của quốc gia hay của chính phủ.

Ở Bỉ, chúng tôi cốt đào tạo những người trẻ biết suy nghĩ chứ không là những chú lính chì.

Bây giờ tôi mới nghiệm ra và hiểu nguyên nhân của câu mà nhiều đối tác của tôi, ngày xưa, trong các chương trình hợp tác khoa học, thường nói “Việt Nam ta làm khác” … Việt Nam ta làm khác đến nổi mà các hợp tác khoa học, ít nhất là với Bỉ, càng ngày càng tàn lụn…